Miladinović-Radmilović, Nataša

Link to this page

Authority KeyName Variants
orcid::0000-0003-0825-2002
  • Miladinović-Radmilović, Nataša (18)
Projects

Author's Bibliography

Slučaj Myositis ossificans traumatica na skeletu iz Viminacijuma

Vulović, Dragana; Miladinović-Radmilović, Nataša; Mikić, Ilija

(Arheološki institut, Beograd, 2019)

TY  - JOUR
AU  - Vulović, Dragana
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
AU  - Mikić, Ilija
PY  - 2019
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/303
AB  - Rimski grad i vojni logor Viminacijum nalazi se između sela Stari Kostolac i Drmno, na 12 km severoistočno od Požarevca, u blizini ušća Mlave u Dunav (karta 1). Tokom svoje istorije postao je najveće urbano naselje i glavni grad provincije Gornje Mezije (Moesia Superior), kasnije Prve Mezije (Moesia Prima). Na nekropoli Pećine u grobu G-5785, iz kasnoantičkog perioda, otkriveni su skeletni ostaci juvenilne osobe muškog pola, stare 20-25 godina (sl. 1; tabele 1-3). Paleopatološka analiza je pokazala prisustvo sraslog, najverovatnije spiralnog, preloma sa anteverzijom (?) u gornjoj polovini tela desnog femura, praćenog myositis ossificans traumatica-om na posteriornoj strani tela. Na linea aspera-i egzostoza je izvučena ka medijalnoj strani (tabla I/1-4). Osim preloma, konstantovan je i blagi osteoartritis na tarzalnim kostima i osteochondritis dissecans, odnosno posttraumatična subartikularna nekroza (prečnika 1,7 cm) na medijalnom kondilu levog femura (tabla I/5). Na desnoj skapuli vidljiva je dislokacija glenoidalnog udubljenja, i to ispod samog udubljenja, iznad m. triceps brachii - Caput longum (tabla II/4, 5). Posteriorno je na sakrumu uočena dislokacija jednog segmenta (tabla I/6). Na obe ilijačne kosti, iznad aurikularne površine, primetni su sulkusi (tabla II/6, 7). Izražene enteze mišića, ligamenata i tetiva vidljive su na: oba humerusa (tabla II/3), na obe ulne, na oba radijusa, na obe klavikule, na obe skapule, na dva rebra, na obe karlične kosti, na oba femura (na desnom femuru su pripoji izraženiji). Takođe, na ulnama su primetna, pogotovo sa posteriorne strane u gornjoj polovini tela, i lateralna zakrivnuća tela (tabla II/1, 2). Myositis ossificans (traumatic myositis ossificans, heterotopic ossification, ectopic ossification, neurogenic ossifying fibro - myopathy, reactive Mesenchymal proliferation, ossifying hematoma, pseudomalignant osseous tumour of soft tissues) predstavlja lokalizovane ne-neoplastične, reparativne koštane lezije, koje se sastoje od reaktivnog hiperceluralnog fibroznog tkiva, hrskavice i/ili kosti u mišiću ili mekom tkivu. Može nastati kao posledica preloma, kao što je ovde slučaj, ili usled traume (aktivne ili hronične) ili tupe povrede koja dovodi do dubokog krvarenja u tkivu. Ponavljajuće manje traume, koje se ponekad vide na unutrašnjoj strani butine kod konjanika, takođe mogu dovesti do myositis ossificans-a. Kod savremene populacije, myositis ossificans se može razviti kod osoba koje su imale operacije (posebno zamenu kuka), sportske povrede ili nesreće, kao i kod osoba koje imaju paraplegiju. Myositis ossificans se prema Samjuelsonu i Kolmanu može klasifikovati u četiri podtipa: 1) myositis ossificans progressiva, 2) myositis ossificans traumatica, 3) myositis ossificans koji je u vezi s neuromišićnim i hroničnim oboljenjima i 4) ne-traumatični myositis ossificans. Myositis ossificans traumatica nastaje avulzijom tetiva ili mišićnih pripoja, pri čemu se stvara hematom, koji s vremenom može nestati, ali mišićno tkivo povremeno, kao odgovor na traumu, stvara kost direktno u mišićnom tkivu, često i u vezi s hematomom. Novonastala kalcifikovana i, često, osifikovana koštana fibrozna masa predstavlja leziju poznatu kao myositis ossificans traumatica (post-traumatic myositis ossificans, myositis ossificans circumscripta). Ova masa može biti u potpunosti odvojena od kosti ili može postati njen deo. Najčešće se pojavljuje kod fizički aktivnih adolescenata (retko se javlja kod dece mlađe od 10 godina) i odraslih osoba mlađih od 30 godina, kod osoba koje su fizički aktivne, i sa većom učestalošću kod muškaraca (odnos među polovima: M/F je 1,2/1-2,2/1). Na skeletima drevnih populacija često je vidljiv u vidu nepravilno oblikovanih koštanih izraslina koje su srasle sa dugim kostima (dužine 2-12 cm). Bilo koji deo tela može biti pogođen myositis ossificans traumatica-om, ali najčešće se javlja na telu dugih kostiju, delovima gde su mišići skloni direktnoj traumi. Oko 60-75% zabeleženih slučajeva myositis ossificans-a jesu posledica traume, dok su ostali slučajevi posledica operacije zamene kuka, paraplegije, hroničnih upala, nepokretljivosti, polia, kome, tetanusa, opekotina itd. Najčešće se pojavljuje na femuru (m. quadriceps femoris), sa učestalošću od 51,9-56%, i na humerusu (m. brachialis), sa učestalošću 12-25%, dok je najmanja učestalost pojavljivanja na vilici, na m. temporalis i m. masseter. Prilikom dijagnostikovanja myositis ossificans traumatica važno je napraviti diferencijalne dijagnoze i razlikovati to stanje od drugih paleopatoloških promena kao što su myositis ossificans progressiva, osteohondroma, osteosarkoma, ili drugi maligni primarni ili sekundarni tumori kostiju, egzostoze, entezopatije itd. Paleopatološki nalaz ovog mladog muškarca, kao što smo već istakli, pokazuje zalečen prelom desnog femura, praćen ozbiljnim myositis ossificans traumatica. Prelom je prouzrokovao skraćenje dužine desnog femura, što je kasnije izazvalo čitav niz drugih problema: poteškoće u hodanju, pojavu osteoartritisa, deformacije nekoliko kostiju, dislokacije određenih zglobova itd. Nažalost, iz sačuvanih antičkih medicinskih izvora nismo mogli da vidimo kako su lekari u kasnorimskom periodu lečili takve lezije na kostima, ali ono što se vidi iz osteološkog materijala - zasnovano na veoma izraženim entezama mišića, ligamenata i tetiva vidljivim na obe klavikule, na obe skapule, na rebrima i kostima gornjeg ekstremiteta, kao i na dislokaciji ramenskih zglobova i zakrivljenosti obe ulne - jeste to da se ova osoba verovatno dugo oslanjala na štake. U antropološkoj literaturi postoji veoma malo publikovanih slučajeva myositis ossificans traumatica. Kod nas je pronađen još samo u Sirmijumu, kod juvenilne individue ženskog (?) pola, stare 18 godina.
AB  - The Roman city and military camp of Viminacium is situated between the villages of Stari Kostolac and Drmno, 12 kilometres north-east of Požarevac, close to the confluence of the Mlava and the Danube. During its history, it became the biggest urban settlement and the capital of the province of Upper Moesia (Moesia Superior), later First Moesia (Moesia Prima). In one of the necropoles of Viminacium, Pećine, in grave No. 5785, skeletal remains of a juvenile male individual were discovered. The burial took place in Late Antiquity. Anthropological analyses revealed a fracture of the right femur followed by myositis ossificans traumatica. The trauma to the bone can damage the overlying muscle and, occasionally, the muscle tissue will respond to the trauma by producing bone directly in the muscle tissue itself. This condition is known as myositis ossificans traumafica (post-traumatic myositis ossificans or myositis ossificans circumscripta) and is most likely to occur in response to trauma in young male individuals, and in the femoral (the quadriceps muscles) or humeral region (brachium muscles).
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Slučaj Myositis ossificans traumatica na skeletu iz Viminacijuma
T1  - A case of Myositis ossificans traumatica on one skeleton from Viminacium
EP  - 214
IS  - 69
SP  - 203
DO  - 10.2298/STa1969203V
UR  - conv_118
ER  - 
@article{
author = "Vulović, Dragana and Miladinović-Radmilović, Nataša and Mikić, Ilija",
year = "2019",
abstract = "Rimski grad i vojni logor Viminacijum nalazi se između sela Stari Kostolac i Drmno, na 12 km severoistočno od Požarevca, u blizini ušća Mlave u Dunav (karta 1). Tokom svoje istorije postao je najveće urbano naselje i glavni grad provincije Gornje Mezije (Moesia Superior), kasnije Prve Mezije (Moesia Prima). Na nekropoli Pećine u grobu G-5785, iz kasnoantičkog perioda, otkriveni su skeletni ostaci juvenilne osobe muškog pola, stare 20-25 godina (sl. 1; tabele 1-3). Paleopatološka analiza je pokazala prisustvo sraslog, najverovatnije spiralnog, preloma sa anteverzijom (?) u gornjoj polovini tela desnog femura, praćenog myositis ossificans traumatica-om na posteriornoj strani tela. Na linea aspera-i egzostoza je izvučena ka medijalnoj strani (tabla I/1-4). Osim preloma, konstantovan je i blagi osteoartritis na tarzalnim kostima i osteochondritis dissecans, odnosno posttraumatična subartikularna nekroza (prečnika 1,7 cm) na medijalnom kondilu levog femura (tabla I/5). Na desnoj skapuli vidljiva je dislokacija glenoidalnog udubljenja, i to ispod samog udubljenja, iznad m. triceps brachii - Caput longum (tabla II/4, 5). Posteriorno je na sakrumu uočena dislokacija jednog segmenta (tabla I/6). Na obe ilijačne kosti, iznad aurikularne površine, primetni su sulkusi (tabla II/6, 7). Izražene enteze mišića, ligamenata i tetiva vidljive su na: oba humerusa (tabla II/3), na obe ulne, na oba radijusa, na obe klavikule, na obe skapule, na dva rebra, na obe karlične kosti, na oba femura (na desnom femuru su pripoji izraženiji). Takođe, na ulnama su primetna, pogotovo sa posteriorne strane u gornjoj polovini tela, i lateralna zakrivnuća tela (tabla II/1, 2). Myositis ossificans (traumatic myositis ossificans, heterotopic ossification, ectopic ossification, neurogenic ossifying fibro - myopathy, reactive Mesenchymal proliferation, ossifying hematoma, pseudomalignant osseous tumour of soft tissues) predstavlja lokalizovane ne-neoplastične, reparativne koštane lezije, koje se sastoje od reaktivnog hiperceluralnog fibroznog tkiva, hrskavice i/ili kosti u mišiću ili mekom tkivu. Može nastati kao posledica preloma, kao što je ovde slučaj, ili usled traume (aktivne ili hronične) ili tupe povrede koja dovodi do dubokog krvarenja u tkivu. Ponavljajuće manje traume, koje se ponekad vide na unutrašnjoj strani butine kod konjanika, takođe mogu dovesti do myositis ossificans-a. Kod savremene populacije, myositis ossificans se može razviti kod osoba koje su imale operacije (posebno zamenu kuka), sportske povrede ili nesreće, kao i kod osoba koje imaju paraplegiju. Myositis ossificans se prema Samjuelsonu i Kolmanu može klasifikovati u četiri podtipa: 1) myositis ossificans progressiva, 2) myositis ossificans traumatica, 3) myositis ossificans koji je u vezi s neuromišićnim i hroničnim oboljenjima i 4) ne-traumatični myositis ossificans. Myositis ossificans traumatica nastaje avulzijom tetiva ili mišićnih pripoja, pri čemu se stvara hematom, koji s vremenom može nestati, ali mišićno tkivo povremeno, kao odgovor na traumu, stvara kost direktno u mišićnom tkivu, često i u vezi s hematomom. Novonastala kalcifikovana i, često, osifikovana koštana fibrozna masa predstavlja leziju poznatu kao myositis ossificans traumatica (post-traumatic myositis ossificans, myositis ossificans circumscripta). Ova masa može biti u potpunosti odvojena od kosti ili može postati njen deo. Najčešće se pojavljuje kod fizički aktivnih adolescenata (retko se javlja kod dece mlađe od 10 godina) i odraslih osoba mlađih od 30 godina, kod osoba koje su fizički aktivne, i sa većom učestalošću kod muškaraca (odnos među polovima: M/F je 1,2/1-2,2/1). Na skeletima drevnih populacija često je vidljiv u vidu nepravilno oblikovanih koštanih izraslina koje su srasle sa dugim kostima (dužine 2-12 cm). Bilo koji deo tela može biti pogođen myositis ossificans traumatica-om, ali najčešće se javlja na telu dugih kostiju, delovima gde su mišići skloni direktnoj traumi. Oko 60-75% zabeleženih slučajeva myositis ossificans-a jesu posledica traume, dok su ostali slučajevi posledica operacije zamene kuka, paraplegije, hroničnih upala, nepokretljivosti, polia, kome, tetanusa, opekotina itd. Najčešće se pojavljuje na femuru (m. quadriceps femoris), sa učestalošću od 51,9-56%, i na humerusu (m. brachialis), sa učestalošću 12-25%, dok je najmanja učestalost pojavljivanja na vilici, na m. temporalis i m. masseter. Prilikom dijagnostikovanja myositis ossificans traumatica važno je napraviti diferencijalne dijagnoze i razlikovati to stanje od drugih paleopatoloških promena kao što su myositis ossificans progressiva, osteohondroma, osteosarkoma, ili drugi maligni primarni ili sekundarni tumori kostiju, egzostoze, entezopatije itd. Paleopatološki nalaz ovog mladog muškarca, kao što smo već istakli, pokazuje zalečen prelom desnog femura, praćen ozbiljnim myositis ossificans traumatica. Prelom je prouzrokovao skraćenje dužine desnog femura, što je kasnije izazvalo čitav niz drugih problema: poteškoće u hodanju, pojavu osteoartritisa, deformacije nekoliko kostiju, dislokacije određenih zglobova itd. Nažalost, iz sačuvanih antičkih medicinskih izvora nismo mogli da vidimo kako su lekari u kasnorimskom periodu lečili takve lezije na kostima, ali ono što se vidi iz osteološkog materijala - zasnovano na veoma izraženim entezama mišića, ligamenata i tetiva vidljivim na obe klavikule, na obe skapule, na rebrima i kostima gornjeg ekstremiteta, kao i na dislokaciji ramenskih zglobova i zakrivljenosti obe ulne - jeste to da se ova osoba verovatno dugo oslanjala na štake. U antropološkoj literaturi postoji veoma malo publikovanih slučajeva myositis ossificans traumatica. Kod nas je pronađen još samo u Sirmijumu, kod juvenilne individue ženskog (?) pola, stare 18 godina., The Roman city and military camp of Viminacium is situated between the villages of Stari Kostolac and Drmno, 12 kilometres north-east of Požarevac, close to the confluence of the Mlava and the Danube. During its history, it became the biggest urban settlement and the capital of the province of Upper Moesia (Moesia Superior), later First Moesia (Moesia Prima). In one of the necropoles of Viminacium, Pećine, in grave No. 5785, skeletal remains of a juvenile male individual were discovered. The burial took place in Late Antiquity. Anthropological analyses revealed a fracture of the right femur followed by myositis ossificans traumatica. The trauma to the bone can damage the overlying muscle and, occasionally, the muscle tissue will respond to the trauma by producing bone directly in the muscle tissue itself. This condition is known as myositis ossificans traumafica (post-traumatic myositis ossificans or myositis ossificans circumscripta) and is most likely to occur in response to trauma in young male individuals, and in the femoral (the quadriceps muscles) or humeral region (brachium muscles).",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Slučaj Myositis ossificans traumatica na skeletu iz Viminacijuma, A case of Myositis ossificans traumatica on one skeleton from Viminacium",
pages = "214-203",
number = "69",
doi = "10.2298/STa1969203V",
url = "conv_118"
}
Vulović, D., Miladinović-Radmilović, N.,& Mikić, I.. (2019). Slučaj Myositis ossificans traumatica na skeletu iz Viminacijuma. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(69), 203-214.
https://doi.org/10.2298/STa1969203V
conv_118
Vulović D, Miladinović-Radmilović N, Mikić I. Slučaj Myositis ossificans traumatica na skeletu iz Viminacijuma. in Starinar. 2019;(69):203-214.
doi:10.2298/STa1969203V
conv_118 .
Vulović, Dragana, Miladinović-Radmilović, Nataša, Mikić, Ilija, "Slučaj Myositis ossificans traumatica na skeletu iz Viminacijuma" in Starinar, no. 69 (2019):203-214,
https://doi.org/10.2298/STa1969203V .,
conv_118 .

Population of Ancient Sirmium

Miladinović-Radmilović, Nataša

(Belgrade : Institute of Archaeology, 2018)

TY  - CHAP
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2018
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/404
AB  - This paper presents the paleodemographic structure of people in the 1st–5th century
AD in Sirmium, their economic and social status, level of sanitary conditions, nutrition
and health care, diseases which directly left traces on osteological material,
and diseases that left no visible marks on bones, and may indeed have been the
direct cause of death of people in ancient Sirmium. Based on our research, we can
conclude, although the sample is not particularly large, that the quality of life in
Sirmium in the 1st–5th century AD, especially at the transition from the 3rd to the
4th century, was at an enviable level.
PB  - Belgrade : Institute of Archaeology
T2  - Vivere Militare Est : From Populus to Emperors - Living on the Frontier
T1  - Population of Ancient Sirmium
EP  - 39
SP  - 7
VL  - 2
ER  - 
@inbook{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2018",
abstract = "This paper presents the paleodemographic structure of people in the 1st–5th century
AD in Sirmium, their economic and social status, level of sanitary conditions, nutrition
and health care, diseases which directly left traces on osteological material,
and diseases that left no visible marks on bones, and may indeed have been the
direct cause of death of people in ancient Sirmium. Based on our research, we can
conclude, although the sample is not particularly large, that the quality of life in
Sirmium in the 1st–5th century AD, especially at the transition from the 3rd to the
4th century, was at an enviable level.",
publisher = "Belgrade : Institute of Archaeology",
journal = "Vivere Militare Est : From Populus to Emperors - Living on the Frontier",
booktitle = "Population of Ancient Sirmium",
pages = "39-7",
volume = "2"
}
Miladinović-Radmilović, N.. (2018). Population of Ancient Sirmium. in Vivere Militare Est : From Populus to Emperors - Living on the Frontier
Belgrade : Institute of Archaeology., 2, 7-39.
Miladinović-Radmilović N. Population of Ancient Sirmium. in Vivere Militare Est : From Populus to Emperors - Living on the Frontier. 2018;2:7-39..
Miladinović-Radmilović, Nataša, "Population of Ancient Sirmium" in Vivere Militare Est : From Populus to Emperors - Living on the Frontier, 2 (2018):7-39.

Slučaj trudnice sa srednjovekovnog lokaliteta "Preko Slatine" u Omoljici

Đukić, Ksenija; Vulović, Dragana; Miladinović-Radmilović, Nataša

(Arheološki institut, Beograd, 2018)

TY  - JOUR
AU  - Đukić, Ksenija
AU  - Vulović, Dragana
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2018
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/289
AB  - Uprkos široko rasprostranjenom mišljenju da je stopa umiranja mladih žena u prošlosti bila usko povezana sa komplikacijama koje mogu nastati tokom trudnoće, a posebno porođaja, iznenađuje činjenica da je veoma Mali broj trudnica konstatovan na nekropolama širom sveta. Čak je i u stručnoj literaturi zabeležen relativno Mali broj takvih slučajeva. Jedini dokaz da je žena trudna jeste samo nalaz fetalnih kostiju u njenoj karlici in situ. Međutim, postoje dve grupe faktora koji mogu direktno da ugroze opstanak fetalnih kostiju. U prvu grupu spadaju faktori na koje arheolozi ne mogu da utiču i to su, npr.: hemijski sastav zemlje, tj. kiselost tla, aktivnost mikroorganizama u samoj zemli, prisustvo vode i temperatura zemljišta; prirodna otpornost različitih grupa kostiju na destrukciju (kosti fetusa, dečjih individua i starijih osoba podložnije su propadanju); pogrebna praksa, odnosno intenzitet sahranjivanja (čest je slučaj, kao i ovde u Omoljici, da se na nekropolama pored crkvenih objekata naiđe na visok intenzitet sahranjivanja, tj. na ukopavanje novih u stara groblja, sl. 1 i 2), kao i to da li su rake bile obeležene ili ne, da li postoje grobne konstrukcije ili ne, da li su posle porođaja sa smrtnim ishodom majka i dete zajedno sahranjeni, da li su pokojnici mumificirani itd. Druga grupa faktora odnosi se na samo iskopavanje i na tehnike koje arheolozi mogu manje ili više da kontrolišu. Prilikom iskopavanja i podizanja skeletnih ostataka iz zemlje može doći do mehaničkog oštećenja skeleta i do "neprepoznavanja" fragmentovanih delova u zemlji (kosti fetusa, ukoliko su ruke pokojnice bile prekrštene na stomaku, mogu biti pomešane sa kostima šaka). Činjenica je da trudnoća sama po sebi, iako je fiziološko stanje, ipak nosi rizike koji mogu dovesti do fatalnog ishoda kako za majku, tako i za dete. Najvulnerabilniji momenat koji može rezultirati smrću majke jeste sam porođaj. U porođajne faktore u modernoj medicinskoj literaturi ubrajaju se porođajni put, plod kao porođajni objekt i porođajne snage (materične kontrakcije i naponi). Pod normalnim porođajem podrazumeva se porođaj između 38. i 42. gestacijske nedelje, obavljen prirodnim porođajnim putem, uz dejstvo prirodnih porođajnih snaga, a u slučaju jednoplodne trudnoće kada plod prednjači glavom. Do komplikacija može doći usled dejstva najrazličitijih okolnosti koje ugrožavaju bilo koji od navedenih porođajnih faktora. Takođe, na tok samog porođaja, ali i na smrtnost, mogu značajno uticati i zdravstveno stanje majke, slučajne traumatske nesreće, namerno izvršeno nasilje itd. Kod arheoloških populacija je rizik da se porođaj ne završi uspešno bio svakako veći nego kod savremenih. U antropološkoj literaturi, infekcije se navode kao najčešći identifikovan uzročnik koji može dovesti do komplikacija. Naravno, ne bi trebalo svaki slučaj umrle trudnice povezivati sa problemima koji su u vezi samo i direktno sa trudnoćom. Osteološki dokazi koji ukazuju na smrtni ishod majke i deteta tokom trudnoće takođe su retki, a čini se da i oni u potpunosti ne oslikavaju pravu sliku učestalosti umiranja tokom trudnoće ili porođaja. Dokazi na osnovu kojih možemo razmatrati da li je trudnica preminula tokom porođaja jesu utvrđivanje starosti fetusa, ispitivanje položaja koji je fetus zauzeo u karlici in situ i da li je pronađen u porođajnom kanalu. U paleodemografskim istraživanjima, stopa smrtnosti trudnica jeste važan pokazatelj napretka stanovništva. Smrtnost trudnica smatra se adekvatnim kriterijumom za ispitivanje socijalnih i sanitarnih uslova zajednice, osetlivim parametrom zdravstvene zaštite i pokazateljem veština koje poseduju babice ili lekari. Kada je reč o slučaju žene otkrivene na srednjovekovnoj nekropoli (XII-XIII vek) u grobu br. 13 na lokalitetu "Preko Slatine" u Omoljici (karta 1), antropološka analiza je pokazala da je u trenutku smrti sahranjena ženska individua bila stara 25-30 godina (najverovatnije oko 28 godina), i da je bila u poodmakloj trudnoći (sl. 1-4; tabele 1-4). Takođe, na osnovu paleopatoloških i dentalnih analiza, mogli smo da vidimo da zdravstveno stanje te žene nije bilo u potpunosti zadovoljavajuće (zaživotan gubitak nekoliko zuba, veoma izražena parodontopatija, pojava periapikalne cistične šupljine, cribrae fem orae na anteriornoj strani vrata levog femura). Na osnovu izuzetno izraženih enteza vidljivih na mestima mišićnih pripoja na klavikulama, humerusima i femurima, stiče se utisak da se bavila i teškim fizičkim poslovima. Ako se imaju u vidu arheološki nalazi, lokacija i vremensko trajanje ove nekropole, može se zaključiti da je sahranjena osoba verovatno pripadala ruralnoj zajednici. Pojava čučećih faseta na njenim tibijama može ukazivati na obavljanje kućnih poslova, na brigu oko dece, čišćenje kuće i okućnice, loženje vatre i održavanje ognjišta, pripremu jela, muženje životinja, kuvanje, predenje, tkanje itd., dakle, obavljanje različitih poslova koji često zahtevaju pognut, zgrčen, odnosno čučeći položaj. Na prvi pogled, kosti fetusa, in situ, deluju prilično dislocirane i haotično raspoređene u predelu karlice ove žene (sl. 1 i 3). Međutim, ukoliko se pažljivo pogleda, uočava se da su kosti lobanje i delovi mandibule fetusa jasno grupisane u predelu aurikularne površine i fossae iliacae leve karlične kosti (sl. 3), da su kosti grudnog koša koncentrisane u centralnom delu male karlice, a očuvane kosti donjih ekstremiteta u nivou pubične simfize desne karlične kosti. Budući da je starost fetusa procenjena na oko 9 meseci trudnoće, ovakav položaj fetusa u karlici majke mogao bi da ukaže na to da je beba bila u karličnom položaju neposredno pre porođaja i tokom njega. U savremenoj medicinskoj praksi, pod karličnim položajem ploda podrazumeva se uzdužni položaj fetusa sa prednjačećom karlicom. TA vrsta položaja sreće se kod 3-4% svih monofetalnih porođaja. Karlični položaj bebe i danas može značajno zakomplikovati tok porođaja. Takvi porođaji su obično praćeni visokim prenatalnim mortalitetom i morbiditetom. Od presudnog je značaja pravovremeno reagovanje iskusnog akušera. Poznavanje porođajnih komplikacija u medicinskoj praksi u srednjem veku bilo je svakako prisutno. Moguće je da je u svakoj zajednici postojala barem jedna osoba koja je posedovala akušerske veštine. Međutim, budući da je takav porođaj i danas porođaj s visokim rizikom, mala je verovatnoća da su tadašnji lekari mogli u toj situaciji da odreaguju na pravi način. Na kraju, zdravstveno stanje i teški fizički poslovi mogli su da doprinesu određenim problemima u trudnoći, međutim, na osnovu starosti fetusa (oko 9 meseci in utero), kao i njegovog položaja i mesta u karlici moglo bi se s velikom verovatnoćom tvrditi da je ovde reč upravo o porođaju sa smrtnim ishodom i po majku i po bebu.
AB  - The paper presents the case of the pregnant woman discovered at the medieval necropolis of "Preko Slatine" in Omoljica, a village near Pančevo. The necropolis is dated to the period of the 12th-13th century AD. It deals with a woman aged 25-30 (probably around 28 years old) in the advanced stages of pregnancy, discovered in grave No. 13. This paper presents the possible conditions that led to the death of this woman, but also the problems faced by anthropologists when they attempt to resolve individual cases like this. In paleodemographic research, the mortality rate of pregnant woman is an important element of a population's progress. Pregnant woman mortality is considered an adequate criterion for the social and sanitation conditions of a community and a sensitive indicator of health care and, sometimes, the skill level possessed by midwives or doctors.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Slučaj trudnice sa srednjovekovnog lokaliteta "Preko Slatine" u Omoljici
T1  - The case of the pregnant woman from the medieval site of "Preko Slatine" in Omoljica
EP  - 196
IS  - 68
SP  - 183
DO  - 10.2298/STA1767183D
UR  - conv_112
ER  - 
@article{
author = "Đukić, Ksenija and Vulović, Dragana and Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2018",
abstract = "Uprkos široko rasprostranjenom mišljenju da je stopa umiranja mladih žena u prošlosti bila usko povezana sa komplikacijama koje mogu nastati tokom trudnoće, a posebno porođaja, iznenađuje činjenica da je veoma Mali broj trudnica konstatovan na nekropolama širom sveta. Čak je i u stručnoj literaturi zabeležen relativno Mali broj takvih slučajeva. Jedini dokaz da je žena trudna jeste samo nalaz fetalnih kostiju u njenoj karlici in situ. Međutim, postoje dve grupe faktora koji mogu direktno da ugroze opstanak fetalnih kostiju. U prvu grupu spadaju faktori na koje arheolozi ne mogu da utiču i to su, npr.: hemijski sastav zemlje, tj. kiselost tla, aktivnost mikroorganizama u samoj zemli, prisustvo vode i temperatura zemljišta; prirodna otpornost različitih grupa kostiju na destrukciju (kosti fetusa, dečjih individua i starijih osoba podložnije su propadanju); pogrebna praksa, odnosno intenzitet sahranjivanja (čest je slučaj, kao i ovde u Omoljici, da se na nekropolama pored crkvenih objekata naiđe na visok intenzitet sahranjivanja, tj. na ukopavanje novih u stara groblja, sl. 1 i 2), kao i to da li su rake bile obeležene ili ne, da li postoje grobne konstrukcije ili ne, da li su posle porođaja sa smrtnim ishodom majka i dete zajedno sahranjeni, da li su pokojnici mumificirani itd. Druga grupa faktora odnosi se na samo iskopavanje i na tehnike koje arheolozi mogu manje ili više da kontrolišu. Prilikom iskopavanja i podizanja skeletnih ostataka iz zemlje može doći do mehaničkog oštećenja skeleta i do "neprepoznavanja" fragmentovanih delova u zemlji (kosti fetusa, ukoliko su ruke pokojnice bile prekrštene na stomaku, mogu biti pomešane sa kostima šaka). Činjenica je da trudnoća sama po sebi, iako je fiziološko stanje, ipak nosi rizike koji mogu dovesti do fatalnog ishoda kako za majku, tako i za dete. Najvulnerabilniji momenat koji može rezultirati smrću majke jeste sam porođaj. U porođajne faktore u modernoj medicinskoj literaturi ubrajaju se porođajni put, plod kao porođajni objekt i porođajne snage (materične kontrakcije i naponi). Pod normalnim porođajem podrazumeva se porođaj između 38. i 42. gestacijske nedelje, obavljen prirodnim porođajnim putem, uz dejstvo prirodnih porođajnih snaga, a u slučaju jednoplodne trudnoće kada plod prednjači glavom. Do komplikacija može doći usled dejstva najrazličitijih okolnosti koje ugrožavaju bilo koji od navedenih porođajnih faktora. Takođe, na tok samog porođaja, ali i na smrtnost, mogu značajno uticati i zdravstveno stanje majke, slučajne traumatske nesreće, namerno izvršeno nasilje itd. Kod arheoloških populacija je rizik da se porođaj ne završi uspešno bio svakako veći nego kod savremenih. U antropološkoj literaturi, infekcije se navode kao najčešći identifikovan uzročnik koji može dovesti do komplikacija. Naravno, ne bi trebalo svaki slučaj umrle trudnice povezivati sa problemima koji su u vezi samo i direktno sa trudnoćom. Osteološki dokazi koji ukazuju na smrtni ishod majke i deteta tokom trudnoće takođe su retki, a čini se da i oni u potpunosti ne oslikavaju pravu sliku učestalosti umiranja tokom trudnoće ili porođaja. Dokazi na osnovu kojih možemo razmatrati da li je trudnica preminula tokom porođaja jesu utvrđivanje starosti fetusa, ispitivanje položaja koji je fetus zauzeo u karlici in situ i da li je pronađen u porođajnom kanalu. U paleodemografskim istraživanjima, stopa smrtnosti trudnica jeste važan pokazatelj napretka stanovništva. Smrtnost trudnica smatra se adekvatnim kriterijumom za ispitivanje socijalnih i sanitarnih uslova zajednice, osetlivim parametrom zdravstvene zaštite i pokazateljem veština koje poseduju babice ili lekari. Kada je reč o slučaju žene otkrivene na srednjovekovnoj nekropoli (XII-XIII vek) u grobu br. 13 na lokalitetu "Preko Slatine" u Omoljici (karta 1), antropološka analiza je pokazala da je u trenutku smrti sahranjena ženska individua bila stara 25-30 godina (najverovatnije oko 28 godina), i da je bila u poodmakloj trudnoći (sl. 1-4; tabele 1-4). Takođe, na osnovu paleopatoloških i dentalnih analiza, mogli smo da vidimo da zdravstveno stanje te žene nije bilo u potpunosti zadovoljavajuće (zaživotan gubitak nekoliko zuba, veoma izražena parodontopatija, pojava periapikalne cistične šupljine, cribrae fem orae na anteriornoj strani vrata levog femura). Na osnovu izuzetno izraženih enteza vidljivih na mestima mišićnih pripoja na klavikulama, humerusima i femurima, stiče se utisak da se bavila i teškim fizičkim poslovima. Ako se imaju u vidu arheološki nalazi, lokacija i vremensko trajanje ove nekropole, može se zaključiti da je sahranjena osoba verovatno pripadala ruralnoj zajednici. Pojava čučećih faseta na njenim tibijama može ukazivati na obavljanje kućnih poslova, na brigu oko dece, čišćenje kuće i okućnice, loženje vatre i održavanje ognjišta, pripremu jela, muženje životinja, kuvanje, predenje, tkanje itd., dakle, obavljanje različitih poslova koji često zahtevaju pognut, zgrčen, odnosno čučeći položaj. Na prvi pogled, kosti fetusa, in situ, deluju prilično dislocirane i haotično raspoređene u predelu karlice ove žene (sl. 1 i 3). Međutim, ukoliko se pažljivo pogleda, uočava se da su kosti lobanje i delovi mandibule fetusa jasno grupisane u predelu aurikularne površine i fossae iliacae leve karlične kosti (sl. 3), da su kosti grudnog koša koncentrisane u centralnom delu male karlice, a očuvane kosti donjih ekstremiteta u nivou pubične simfize desne karlične kosti. Budući da je starost fetusa procenjena na oko 9 meseci trudnoće, ovakav položaj fetusa u karlici majke mogao bi da ukaže na to da je beba bila u karličnom položaju neposredno pre porođaja i tokom njega. U savremenoj medicinskoj praksi, pod karličnim položajem ploda podrazumeva se uzdužni položaj fetusa sa prednjačećom karlicom. TA vrsta položaja sreće se kod 3-4% svih monofetalnih porođaja. Karlični položaj bebe i danas može značajno zakomplikovati tok porođaja. Takvi porođaji su obično praćeni visokim prenatalnim mortalitetom i morbiditetom. Od presudnog je značaja pravovremeno reagovanje iskusnog akušera. Poznavanje porođajnih komplikacija u medicinskoj praksi u srednjem veku bilo je svakako prisutno. Moguće je da je u svakoj zajednici postojala barem jedna osoba koja je posedovala akušerske veštine. Međutim, budući da je takav porođaj i danas porođaj s visokim rizikom, mala je verovatnoća da su tadašnji lekari mogli u toj situaciji da odreaguju na pravi način. Na kraju, zdravstveno stanje i teški fizički poslovi mogli su da doprinesu određenim problemima u trudnoći, međutim, na osnovu starosti fetusa (oko 9 meseci in utero), kao i njegovog položaja i mesta u karlici moglo bi se s velikom verovatnoćom tvrditi da je ovde reč upravo o porođaju sa smrtnim ishodom i po majku i po bebu., The paper presents the case of the pregnant woman discovered at the medieval necropolis of "Preko Slatine" in Omoljica, a village near Pančevo. The necropolis is dated to the period of the 12th-13th century AD. It deals with a woman aged 25-30 (probably around 28 years old) in the advanced stages of pregnancy, discovered in grave No. 13. This paper presents the possible conditions that led to the death of this woman, but also the problems faced by anthropologists when they attempt to resolve individual cases like this. In paleodemographic research, the mortality rate of pregnant woman is an important element of a population's progress. Pregnant woman mortality is considered an adequate criterion for the social and sanitation conditions of a community and a sensitive indicator of health care and, sometimes, the skill level possessed by midwives or doctors.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Slučaj trudnice sa srednjovekovnog lokaliteta "Preko Slatine" u Omoljici, The case of the pregnant woman from the medieval site of "Preko Slatine" in Omoljica",
pages = "196-183",
number = "68",
doi = "10.2298/STA1767183D",
url = "conv_112"
}
Đukić, K., Vulović, D.,& Miladinović-Radmilović, N.. (2018). Slučaj trudnice sa srednjovekovnog lokaliteta "Preko Slatine" u Omoljici. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(68), 183-196.
https://doi.org/10.2298/STA1767183D
conv_112
Đukić K, Vulović D, Miladinović-Radmilović N. Slučaj trudnice sa srednjovekovnog lokaliteta "Preko Slatine" u Omoljici. in Starinar. 2018;(68):183-196.
doi:10.2298/STA1767183D
conv_112 .
Đukić, Ksenija, Vulović, Dragana, Miladinović-Radmilović, Nataša, "Slučaj trudnice sa srednjovekovnog lokaliteta "Preko Slatine" u Omoljici" in Starinar, no. 68 (2018):183-196,
https://doi.org/10.2298/STA1767183D .,
conv_112 .
1

Morphological appearance of muscle attachment sites on lower limbs: Horse riders versus agricultural population

Đukić, Ksenija; Miladinović-Radmilović, Nataša; Drašković, Marko; Đurić, Marija

(Wiley, Hoboken, 2018)

TY  - JOUR
AU  - Đukić, Ksenija
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
AU  - Drašković, Marko
AU  - Đurić, Marija
PY  - 2018
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/281
AB  - The present study analysed macromorphological characteristics of the muscle attachment sites of lower limbs, hypothesising that everyday physical activities influence the macromorphology of the bone at the entheses. Our specific goals were to investigate how different habitual activities influence the morphology of the muscle attachment sites of lower limbs in two different medieval populations from Serbia: agricultural versus horse-riding populations. The skeletal material used in this study comprised two different populations: a Medieval Avarian population of horse riders from two necropolises (Pionirska Ulica and Cik, in Becej) and an agricultural population represented by two sites-Medieval Vinca near Belgrade and Sirmium (Sremska Mitrovica), Site No. 85. The macromorphological analysis of the entheseal changes (ECs) encompassed 10 entheses of the lower limbs. Morphological appearance of entheses was evaluated using the visual reference system proposed by Villotte. The results revealed an age dependence in one muscle of the lower limbs (Musculus gluteus maximus) among the agricultural population, suggested by more pronounced ECs in the older age categories. Among the Avarian population, more pronounced EC scores were recorded in the older age groups for the attachment site of Musculus soleus, while in the case of the iliopsoas muscle, ECs were more common in younger ages. The results revealed more pronounced EC scores in males in both populations. Between the riders and agricultural populations, results indicated that only the adductor muscles which are specific for horse riders were singled out, showing a more pronounced ECs in the horse riders' population. Results of our study showed that the level of physical activity mostly increased with age. In both investigated populations, EC scores were more pronounced in males compared with females. Moreover, we noted that the evaluation of entheses of adductor muscles could provide the most reliable criteria for the identification of riders among the general population.
PB  - Wiley, Hoboken
T2  - International Journal of Osteoarchaeology
T1  - Morphological appearance of muscle attachment sites on lower limbs: Horse riders versus agricultural population
EP  - 668
IS  - 6
SP  - 656
VL  - 28
DO  - 10.1002/oa.2680
UR  - conv_359
ER  - 
@article{
author = "Đukić, Ksenija and Miladinović-Radmilović, Nataša and Drašković, Marko and Đurić, Marija",
year = "2018",
abstract = "The present study analysed macromorphological characteristics of the muscle attachment sites of lower limbs, hypothesising that everyday physical activities influence the macromorphology of the bone at the entheses. Our specific goals were to investigate how different habitual activities influence the morphology of the muscle attachment sites of lower limbs in two different medieval populations from Serbia: agricultural versus horse-riding populations. The skeletal material used in this study comprised two different populations: a Medieval Avarian population of horse riders from two necropolises (Pionirska Ulica and Cik, in Becej) and an agricultural population represented by two sites-Medieval Vinca near Belgrade and Sirmium (Sremska Mitrovica), Site No. 85. The macromorphological analysis of the entheseal changes (ECs) encompassed 10 entheses of the lower limbs. Morphological appearance of entheses was evaluated using the visual reference system proposed by Villotte. The results revealed an age dependence in one muscle of the lower limbs (Musculus gluteus maximus) among the agricultural population, suggested by more pronounced ECs in the older age categories. Among the Avarian population, more pronounced EC scores were recorded in the older age groups for the attachment site of Musculus soleus, while in the case of the iliopsoas muscle, ECs were more common in younger ages. The results revealed more pronounced EC scores in males in both populations. Between the riders and agricultural populations, results indicated that only the adductor muscles which are specific for horse riders were singled out, showing a more pronounced ECs in the horse riders' population. Results of our study showed that the level of physical activity mostly increased with age. In both investigated populations, EC scores were more pronounced in males compared with females. Moreover, we noted that the evaluation of entheses of adductor muscles could provide the most reliable criteria for the identification of riders among the general population.",
publisher = "Wiley, Hoboken",
journal = "International Journal of Osteoarchaeology",
title = "Morphological appearance of muscle attachment sites on lower limbs: Horse riders versus agricultural population",
pages = "668-656",
number = "6",
volume = "28",
doi = "10.1002/oa.2680",
url = "conv_359"
}
Đukić, K., Miladinović-Radmilović, N., Drašković, M.,& Đurić, M.. (2018). Morphological appearance of muscle attachment sites on lower limbs: Horse riders versus agricultural population. in International Journal of Osteoarchaeology
Wiley, Hoboken., 28(6), 656-668.
https://doi.org/10.1002/oa.2680
conv_359
Đukić K, Miladinović-Radmilović N, Drašković M, Đurić M. Morphological appearance of muscle attachment sites on lower limbs: Horse riders versus agricultural population. in International Journal of Osteoarchaeology. 2018;28(6):656-668.
doi:10.1002/oa.2680
conv_359 .
Đukić, Ksenija, Miladinović-Radmilović, Nataša, Drašković, Marko, Đurić, Marija, "Morphological appearance of muscle attachment sites on lower limbs: Horse riders versus agricultural population" in International Journal of Osteoarchaeology, 28, no. 6 (2018):656-668,
https://doi.org/10.1002/oa.2680 .,
conv_359 .
9
2
13

Female identity at the beginning of the modern age - A brideʼs burial at bubanj near Niš (Serbia)

Bikić, Vesna; Miladinović-Radmilović, Nataša

(Dept. of History, Archeology and Museology, Univ. of Alba Iulia, 2018)

TY  - JOUR
AU  - Bikić, Vesna
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2018
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/276
AB  - This paper studies the social aspects of burial practices at the beginning of the Modern Age, as evidenced in the case of a necropolis in the village of Bubanj near Niš (Serbia). The devastation of the necropolis, which took place over the past decades, and an insufficient number of unearthed skeletons have largely limited anthropological reconstruction and interpretation and precluded the study of internal population dynamics of this group. However, apart from the diseases usual in archaeological populations, a striking presence of congenital spinal and sacral anomalies in women was noticed. So many anomalies are rarely found at a single site; even before the exact etiology of many of them is determined, we can assume that this was a hermetic population or that the anomalies were hereditary. A series of paleopathological changes noted in women's pelvises are likewise uncommon in archaeological populations. Most of them could have occurred as a consequence of pregnancy and childbirth. Dental analyses have revealed a poor oral hygiene and indicated a monotonous diet typical for agricultural societies. Judging by very prominent muscular and ligamentous entheses, squatting facets and Schmorl's nodes, it can be concluded that the members of this population were engaged in hard physical labor, most likely agriculture and everyday household duties. Burial rites practiced at Bubanj reveal the economic and social status of the community. Simple graves covered with planks and modest repertoire of grave goods were common in Christian communities in the Balkans at the beginning of the Modern Age. As such, they should not be taken at face value as illustrative of a poor economic status; persons with higher income who lived in a peaceful environment could be buried in the same manner as well. In such a setting, the grouped burials of women, including a young woman in full wedding attire, with a rich scarf and amulets, reflect not only the complexity of mortuary practices and cultural identity of Christian Serbs under Ottoman rule in the sixteenth and seventeenth centuries, but also the status of women within the community.
PB  - Dept. of History, Archeology and Museology, Univ. of Alba Iulia
T2  - Annales Universitatis Apulensis. Series Historica
T1  - Female identity at the beginning of the modern age - A brideʼs burial at bubanj near Niš (Serbia)
EP  - 264
IS  - 1
SP  - 241
VL  - 22
UR  - conv_524
ER  - 
@article{
author = "Bikić, Vesna and Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2018",
abstract = "This paper studies the social aspects of burial practices at the beginning of the Modern Age, as evidenced in the case of a necropolis in the village of Bubanj near Niš (Serbia). The devastation of the necropolis, which took place over the past decades, and an insufficient number of unearthed skeletons have largely limited anthropological reconstruction and interpretation and precluded the study of internal population dynamics of this group. However, apart from the diseases usual in archaeological populations, a striking presence of congenital spinal and sacral anomalies in women was noticed. So many anomalies are rarely found at a single site; even before the exact etiology of many of them is determined, we can assume that this was a hermetic population or that the anomalies were hereditary. A series of paleopathological changes noted in women's pelvises are likewise uncommon in archaeological populations. Most of them could have occurred as a consequence of pregnancy and childbirth. Dental analyses have revealed a poor oral hygiene and indicated a monotonous diet typical for agricultural societies. Judging by very prominent muscular and ligamentous entheses, squatting facets and Schmorl's nodes, it can be concluded that the members of this population were engaged in hard physical labor, most likely agriculture and everyday household duties. Burial rites practiced at Bubanj reveal the economic and social status of the community. Simple graves covered with planks and modest repertoire of grave goods were common in Christian communities in the Balkans at the beginning of the Modern Age. As such, they should not be taken at face value as illustrative of a poor economic status; persons with higher income who lived in a peaceful environment could be buried in the same manner as well. In such a setting, the grouped burials of women, including a young woman in full wedding attire, with a rich scarf and amulets, reflect not only the complexity of mortuary practices and cultural identity of Christian Serbs under Ottoman rule in the sixteenth and seventeenth centuries, but also the status of women within the community.",
publisher = "Dept. of History, Archeology and Museology, Univ. of Alba Iulia",
journal = "Annales Universitatis Apulensis. Series Historica",
title = "Female identity at the beginning of the modern age - A brideʼs burial at bubanj near Niš (Serbia)",
pages = "264-241",
number = "1",
volume = "22",
url = "conv_524"
}
Bikić, V.,& Miladinović-Radmilović, N.. (2018). Female identity at the beginning of the modern age - A brideʼs burial at bubanj near Niš (Serbia). in Annales Universitatis Apulensis. Series Historica
Dept. of History, Archeology and Museology, Univ. of Alba Iulia., 22(1), 241-264.
conv_524
Bikić V, Miladinović-Radmilović N. Female identity at the beginning of the modern age - A brideʼs burial at bubanj near Niš (Serbia). in Annales Universitatis Apulensis. Series Historica. 2018;22(1):241-264.
conv_524 .
Bikić, Vesna, Miladinović-Radmilović, Nataša, "Female identity at the beginning of the modern age - A brideʼs burial at bubanj near Niš (Serbia)" in Annales Universitatis Apulensis. Series Historica, 22, no. 1 (2018):241-264,
conv_524 .

Health status of children in ancient Sirmium

Miladinović-Radmilović, Nataša; Vulović, Dragana; Đukić, Ksenija

(Arheološki institut, Beograd, 2016)

TY  - JOUR
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
AU  - Vulović, Dragana
AU  - Đukić, Ksenija
PY  - 2016
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/242
AB  - This paper presents diseases which directly leave traces on osteological
   material (enamel hypoplasia, caries, traumatic conditions, haematological
   disorders, metabolic diseases and middle ear inflammation) and diseases that
   leave no visible marks on bones, and may indeed be the direct cause of death
   of children in ancient Sirmium. In paleodemographic research, child mortality
   rate is an important element of a population’s progress. Child mortality is
   considered an adequate criterion for the social and sanitation conditions of
   a community and a sensitive indicator of inadequate nutrition.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Health status of children in ancient Sirmium
EP  - 80
IS  - 66
SP  - 65
DO  - 10.2298/STA1666065M
UR  - conv_743
ER  - 
@article{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša and Vulović, Dragana and Đukić, Ksenija",
year = "2016",
abstract = "This paper presents diseases which directly leave traces on osteological
   material (enamel hypoplasia, caries, traumatic conditions, haematological
   disorders, metabolic diseases and middle ear inflammation) and diseases that
   leave no visible marks on bones, and may indeed be the direct cause of death
   of children in ancient Sirmium. In paleodemographic research, child mortality
   rate is an important element of a population’s progress. Child mortality is
   considered an adequate criterion for the social and sanitation conditions of
   a community and a sensitive indicator of inadequate nutrition.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Health status of children in ancient Sirmium",
pages = "80-65",
number = "66",
doi = "10.2298/STA1666065M",
url = "conv_743"
}
Miladinović-Radmilović, N., Vulović, D.,& Đukić, K.. (2016). Health status of children in ancient Sirmium. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(66), 65-80.
https://doi.org/10.2298/STA1666065M
conv_743
Miladinović-Radmilović N, Vulović D, Đukić K. Health status of children in ancient Sirmium. in Starinar. 2016;(66):65-80.
doi:10.2298/STA1666065M
conv_743 .
Miladinović-Radmilović, Nataša, Vulović, Dragana, Đukić, Ksenija, "Health status of children in ancient Sirmium" in Starinar, no. 66 (2016):65-80,
https://doi.org/10.2298/STA1666065M .,
conv_743 .
1

The case of scurvy from Singidunum

Miladinović-Radmilović, Nataša; Vulović, Dragana

(Arheološki institut, Beograd, 2015)

TY  - JOUR
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
AU  - Vulović, Dragana
PY  - 2015
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/236
AB  - In 2014, at the Belgrade Fortress, the bones of a female individual, aged 3-4
   years were discovered in Grave no. 1, in sondage 2/2014. Dental and
   paleopathological analysis revealed traces of enamel hypoplasia on the teeth,
   while the bones of the cranial and postcranial skeleton showed traces of
   scurvy and tuberculosis.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - The case of scurvy from Singidunum
EP  - 195
IS  - 65
SP  - 183
DO  - 10.2298/STA1565183M
UR  - conv_648
ER  - 
@article{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša and Vulović, Dragana",
year = "2015",
abstract = "In 2014, at the Belgrade Fortress, the bones of a female individual, aged 3-4
   years were discovered in Grave no. 1, in sondage 2/2014. Dental and
   paleopathological analysis revealed traces of enamel hypoplasia on the teeth,
   while the bones of the cranial and postcranial skeleton showed traces of
   scurvy and tuberculosis.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "The case of scurvy from Singidunum",
pages = "195-183",
number = "65",
doi = "10.2298/STA1565183M",
url = "conv_648"
}
Miladinović-Radmilović, N.,& Vulović, D.. (2015). The case of scurvy from Singidunum. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(65), 183-195.
https://doi.org/10.2298/STA1565183M
conv_648
Miladinović-Radmilović N, Vulović D. The case of scurvy from Singidunum. in Starinar. 2015;(65):183-195.
doi:10.2298/STA1565183M
conv_648 .
Miladinović-Radmilović, Nataša, Vulović, Dragana, "The case of scurvy from Singidunum" in Starinar, no. 65 (2015):183-195,
https://doi.org/10.2298/STA1565183M .,
conv_648 .

Military graves from the Late Roman necropolis at slog in Ravna (Timacum Minus)

Petković, Sofija; Miladinović-Radmilović, Nataša

(Arheološki institut, Beograd, 2014)

TY  - JOUR
AU  - Petković, Sofija
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2014
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/214
AB  - The necropolises of the Roman fortification and settlement Timacum Minus, in
   the village of Ravna, near Knjaževac, were partially explored by systematical
   and rescue archaeological excavations. The most extensively explored was the
   part of the Late Roman necropolis on the eastern slope of the Slog hill,
   about 400m west of the fortification, where 80 graves from this period have
   been investigated. The analysis of the human osteological material, and the
   archaeological finds from the aforementioned necropolis, confirmed 17
   military graves, containing adult male individuals with traces of injuries,
   stress markers and pathological changes, characteristic of a military
   population, as well as military equipment and weapons. At the time of the
   formation of the Late Roman necropolis at the site of Slog, during the second
   half of the 4th and the first half of the 5th century, the garrison of the
   Timacum Minus fortification consisted of an equestrian unit of
   pseudocomitatenses Timacenses, a part of the auxiliary formation that secured
   the forts and roads in the Timok region. Among the graves from the three
   phases of the Late Roman necropolis, similarities as well as certain
   differences are apparent, indicating changes in the structure of the civilian
   and military population of Timacum Minus.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Military graves from the Late Roman necropolis at slog in Ravna (Timacum Minus)
EP  - 130
IS  - 64
SP  - 87
DO  - 10.2298/STA1464087P
UR  - conv_701
ER  - 
@article{
author = "Petković, Sofija and Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2014",
abstract = "The necropolises of the Roman fortification and settlement Timacum Minus, in
   the village of Ravna, near Knjaževac, were partially explored by systematical
   and rescue archaeological excavations. The most extensively explored was the
   part of the Late Roman necropolis on the eastern slope of the Slog hill,
   about 400m west of the fortification, where 80 graves from this period have
   been investigated. The analysis of the human osteological material, and the
   archaeological finds from the aforementioned necropolis, confirmed 17
   military graves, containing adult male individuals with traces of injuries,
   stress markers and pathological changes, characteristic of a military
   population, as well as military equipment and weapons. At the time of the
   formation of the Late Roman necropolis at the site of Slog, during the second
   half of the 4th and the first half of the 5th century, the garrison of the
   Timacum Minus fortification consisted of an equestrian unit of
   pseudocomitatenses Timacenses, a part of the auxiliary formation that secured
   the forts and roads in the Timok region. Among the graves from the three
   phases of the Late Roman necropolis, similarities as well as certain
   differences are apparent, indicating changes in the structure of the civilian
   and military population of Timacum Minus.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Military graves from the Late Roman necropolis at slog in Ravna (Timacum Minus)",
pages = "130-87",
number = "64",
doi = "10.2298/STA1464087P",
url = "conv_701"
}
Petković, S.,& Miladinović-Radmilović, N.. (2014). Military graves from the Late Roman necropolis at slog in Ravna (Timacum Minus). in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(64), 87-130.
https://doi.org/10.2298/STA1464087P
conv_701
Petković S, Miladinović-Radmilović N. Military graves from the Late Roman necropolis at slog in Ravna (Timacum Minus). in Starinar. 2014;(64):87-130.
doi:10.2298/STA1464087P
conv_701 .
Petković, Sofija, Miladinović-Radmilović, Nataša, "Military graves from the Late Roman necropolis at slog in Ravna (Timacum Minus)" in Starinar, no. 64 (2014):87-130,
https://doi.org/10.2298/STA1464087P .,
conv_701 .
3

Kasnoantička nekropola na lokalitetu Davidovac-Crkvište

Špehar, Perica; Miladinović-Radmilović, Nataša; Stamenković, Sonja

(Arheološki institut, Beograd, 2013)

TY  - JOUR
AU  - Špehar, Perica
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
AU  - Stamenković, Sonja
PY  - 2013
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/187
AB  - U selu Davidovcu, udaljenom 9,5 kilometara jugozapadno od Vranja, na potesu Crkvište, sprovedena su arheološka istraživanja. Tom prilikom su konstatovani ostaci manjeg bronzanodopskog naselja, iznad kojeg se kasnije formirao kasnoantički horizont. Pored skromnih naseobinskih ostataka, otkrivena je i kasnoantička nekropola, od koje su ovom prilikom istražene dve zasvedene grobnice i devet grobnih konstrukcija. Kako su grobne celine najvećim delom bile još ranije opljačkane, skeletni ostaci pokojnika konstatovani su u grobnicama i jednom grobu.
AB  - In 2012, in the village Davidovac situated in south Serbia, 9.5 km south-west from Vranje, archaeological investigations were conducted on the site Crkvište. The remains of the smaller bronze-age settlement were discovered, above which a late antique horizon was later formed. Apart from modest remains of a bronze-age house and pits, a late antique necropolis was also excavated, of which two vaulted tombs and nine graves were inspected during this campaign. During the excavation of the northern sector of the site Davidovac-Crkvište the north-eastern periphery of the necropolis is detected. Graves 1-3, 5 and 6 are situated on the north­eastern borderline of necropolis, while the position of the tombs and the remaining four graves (4, 7-9) in their vicinity point that the necropolis was further spreading to the west and to the south­west, occupying the mount on which the church of St. George and modern graveyard are situated nowadays. All graves are oriented in the direction SW-NE, with the deviance between 3° and 17°, in four cases toward the south and in seven cases toward the north, while the largest part of those deviations is between 3° and 8°. Few small finds from the layer above the graves can in some way enable the determination of their dating. Those are two roman coins, one from the reign of emperor Valens (364-378), as well as the fibula of the type Viminacium-Novae which is chronologically tied to a longer period from the middle of the 5th to the middle of the 6th century, although there are some geographically close analogies dated to the end of the 4th or the beginning of the 5th century. Analogies for the tombs from Davidovac can be found on numerous sites, like in Sirmium as well as in Macvanska Mitrovica, where they are dated to the 4th-5th century. Similar situation was detected in Viminacium, former capital of the roman province of Upper Moesia. In ancient Naissus, on the site of Jagodin Mala, simple rectangular tombs were distributed in rows, while the complex painted tombs with Christian motifs were also found and dated by the coins to the period from the 4th to the 6th century. Also, in Kolovrat near Prijepolje simple vaulted tombs with walled dromos were excavated. During the excavations on the nearby site Davidovac-Gradište, 39 graves of type Mala Kopašnica-Sase dated to the 2nd-3rd century were found, as well as 67 cist graves, which were dated by the coins of Constantius II, jewellery and buckles to the second half of the 4th or the first half of the 5th century. Based on all above mentioned it can be concluded that during the period from the 2nd to the 6th century in this area existed a roman and late antique settlement and several necropolises, formed along an important ancient road Via militaris, traced at the length of over 130 m in the direction NE-SW. Data gained with the anthropological analyses of 10 skeletons from the site Davidovac-Crkvište don't give enough information for a conclusion about the paleo-demographical structure of the population that lived here during late antiquity. Important results about the paleo-pathological changes, which do not occur often on archaeological sites, as well as the clearer picture about this population in total, will be acquired after the osteological material from the site Davidovac-Gradište is statistically analysed.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Kasnoantička nekropola na lokalitetu Davidovac-Crkvište
T1  - Late antique necropolis in Davidovac-Crkvište
EP  - 286
IS  - 63
SP  - 269
DO  - 10.2298/STA1363269S
UR  - conv_682
ER  - 
@article{
author = "Špehar, Perica and Miladinović-Radmilović, Nataša and Stamenković, Sonja",
year = "2013",
abstract = "U selu Davidovcu, udaljenom 9,5 kilometara jugozapadno od Vranja, na potesu Crkvište, sprovedena su arheološka istraživanja. Tom prilikom su konstatovani ostaci manjeg bronzanodopskog naselja, iznad kojeg se kasnije formirao kasnoantički horizont. Pored skromnih naseobinskih ostataka, otkrivena je i kasnoantička nekropola, od koje su ovom prilikom istražene dve zasvedene grobnice i devet grobnih konstrukcija. Kako su grobne celine najvećim delom bile još ranije opljačkane, skeletni ostaci pokojnika konstatovani su u grobnicama i jednom grobu., In 2012, in the village Davidovac situated in south Serbia, 9.5 km south-west from Vranje, archaeological investigations were conducted on the site Crkvište. The remains of the smaller bronze-age settlement were discovered, above which a late antique horizon was later formed. Apart from modest remains of a bronze-age house and pits, a late antique necropolis was also excavated, of which two vaulted tombs and nine graves were inspected during this campaign. During the excavation of the northern sector of the site Davidovac-Crkvište the north-eastern periphery of the necropolis is detected. Graves 1-3, 5 and 6 are situated on the north­eastern borderline of necropolis, while the position of the tombs and the remaining four graves (4, 7-9) in their vicinity point that the necropolis was further spreading to the west and to the south­west, occupying the mount on which the church of St. George and modern graveyard are situated nowadays. All graves are oriented in the direction SW-NE, with the deviance between 3° and 17°, in four cases toward the south and in seven cases toward the north, while the largest part of those deviations is between 3° and 8°. Few small finds from the layer above the graves can in some way enable the determination of their dating. Those are two roman coins, one from the reign of emperor Valens (364-378), as well as the fibula of the type Viminacium-Novae which is chronologically tied to a longer period from the middle of the 5th to the middle of the 6th century, although there are some geographically close analogies dated to the end of the 4th or the beginning of the 5th century. Analogies for the tombs from Davidovac can be found on numerous sites, like in Sirmium as well as in Macvanska Mitrovica, where they are dated to the 4th-5th century. Similar situation was detected in Viminacium, former capital of the roman province of Upper Moesia. In ancient Naissus, on the site of Jagodin Mala, simple rectangular tombs were distributed in rows, while the complex painted tombs with Christian motifs were also found and dated by the coins to the period from the 4th to the 6th century. Also, in Kolovrat near Prijepolje simple vaulted tombs with walled dromos were excavated. During the excavations on the nearby site Davidovac-Gradište, 39 graves of type Mala Kopašnica-Sase dated to the 2nd-3rd century were found, as well as 67 cist graves, which were dated by the coins of Constantius II, jewellery and buckles to the second half of the 4th or the first half of the 5th century. Based on all above mentioned it can be concluded that during the period from the 2nd to the 6th century in this area existed a roman and late antique settlement and several necropolises, formed along an important ancient road Via militaris, traced at the length of over 130 m in the direction NE-SW. Data gained with the anthropological analyses of 10 skeletons from the site Davidovac-Crkvište don't give enough information for a conclusion about the paleo-demographical structure of the population that lived here during late antiquity. Important results about the paleo-pathological changes, which do not occur often on archaeological sites, as well as the clearer picture about this population in total, will be acquired after the osteological material from the site Davidovac-Gradište is statistically analysed.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Kasnoantička nekropola na lokalitetu Davidovac-Crkvište, Late antique necropolis in Davidovac-Crkvište",
pages = "286-269",
number = "63",
doi = "10.2298/STA1363269S",
url = "conv_682"
}
Špehar, P., Miladinović-Radmilović, N.,& Stamenković, S.. (2013). Kasnoantička nekropola na lokalitetu Davidovac-Crkvište. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(63), 269-286.
https://doi.org/10.2298/STA1363269S
conv_682
Špehar P, Miladinović-Radmilović N, Stamenković S. Kasnoantička nekropola na lokalitetu Davidovac-Crkvište. in Starinar. 2013;(63):269-286.
doi:10.2298/STA1363269S
conv_682 .
Špehar, Perica, Miladinović-Radmilović, Nataša, Stamenković, Sonja, "Kasnoantička nekropola na lokalitetu Davidovac-Crkvište" in Starinar, no. 63 (2013):269-286,
https://doi.org/10.2298/STA1363269S .,
conv_682 .

Kriveljski kamen - Bunar - nekropola urnenfelder kulture u okolini Bora

Kapuran, Aleksandar; Miladinović-Radmilović, Nataša; Jovanović, Igor

(Narodni muzej, Beograd, 2013)

TY  - JOUR
AU  - Kapuran, Aleksandar
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
AU  - Jovanović, Igor
PY  - 2013
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/180
AB  - U neposrednoj blizini lokaliteta Čoka lu Balaš kod Krivelja, arheološka ekipa Muzeja rudarstva i metalurgije u Boru otkrila je nekropolu urnenfelder kulturne grupe, iz poznog bronzanog doba. Pored grobnih konstrukcija, u kulturnom sloju je nađena keramika iz poznog eneolita i starijeg gvozdenog doba. Ova nekropola sa spaljenim pokojnicima donosi nove podatke o funerarnim tradicijama metalurških zajednica koje su u bronzanom dobu naseljavale metalogenetski region između Bora i Majdanpeka.
AB  - Site Kriveljski Kamen - Bunar is located few hundred meters eastward of the hillfort settlement Čoka lu Balaš dating from the Middle and Late Eneolithic. Underneath medieval inhumation burials have been encountered circular stone structures with pottery urns, which are devastated by additional later burials. Prehistoric necropolis at the site Bunar considering the method of construction bears greatest resemblance to the necropolis Trnjane. Four structures with one urn each have been recorded during the excavation campaign. They were built on the rocky ground of marl where first the urn was dug in and then broken local gray stone was arranged making circular platform. Funerary structure 2 had in central zone also few flat limestone pebbles of rather large size that probably with its bright white color create the contrast with gray local stone. Within structures 3 and 4 besides gray local stone there were also rather large pieces of chalcopyrite rock and one rectangular piece of marl with natural netlike cracks. Although structure 4 is mostly devastated the urn was still preserved in situ in its bedding. Pottery finds in the cultural layer under and around these structures date from the Eneolithic period, i.e. from Coţofeni-Kostolac cultural circle and from the Basarabi culture of the Early Iron Age. Anthropological analysis revealed that in the urns had been deposited cremated remains of three adult individuals (urns 1, 3 and 4) and also skeletal remains of one juvenile (female?) individual (urn 3). Most interesting is certainly urn 3 where cremated and non-cremated bones were placed together. Their weight was almost identical (cremated bones are weighing 11.6 g and non-cremated 10.9 g), so it is possible that because of some unknown reason special care was taken that non-cremated bones are approximately of the same weight as cremated bones. This unusual ritual will probably be explained more precisely by future physicochemical analysis of the material. Necropolis Bunar near Krivelj belongs to the group of urnfield necropoleis where members of Late Bronze Age population in the Crni Timok river basin had been buried. It bears more resemblances to the necropoleis Trnjane and Hajdučka Česma near Brestovačka Banja and less to the necropolis Magura near Romuliana. Considering the geographic area of its location it probably belonged to the Bronze Age metallurgical communities, which inhabited territory between Bor and Majdanpek, i.e. the area richest in mineral raw materials in northeastern Serbia.
PB  - Narodni muzej, Beograd
T2  - Zbornik Narodnog muzeja - serija: Arheologija
T1  - Kriveljski kamen - Bunar - nekropola urnenfelder kulture u okolini Bora
T1  - Kriveljski kamen - Bunar: Necropolis of urnfield culture in the vicinity of Bor
EP  - 156
IS  - 21-1
SP  - 145
UR  - conv_204
ER  - 
@article{
author = "Kapuran, Aleksandar and Miladinović-Radmilović, Nataša and Jovanović, Igor",
year = "2013",
abstract = "U neposrednoj blizini lokaliteta Čoka lu Balaš kod Krivelja, arheološka ekipa Muzeja rudarstva i metalurgije u Boru otkrila je nekropolu urnenfelder kulturne grupe, iz poznog bronzanog doba. Pored grobnih konstrukcija, u kulturnom sloju je nađena keramika iz poznog eneolita i starijeg gvozdenog doba. Ova nekropola sa spaljenim pokojnicima donosi nove podatke o funerarnim tradicijama metalurških zajednica koje su u bronzanom dobu naseljavale metalogenetski region između Bora i Majdanpeka., Site Kriveljski Kamen - Bunar is located few hundred meters eastward of the hillfort settlement Čoka lu Balaš dating from the Middle and Late Eneolithic. Underneath medieval inhumation burials have been encountered circular stone structures with pottery urns, which are devastated by additional later burials. Prehistoric necropolis at the site Bunar considering the method of construction bears greatest resemblance to the necropolis Trnjane. Four structures with one urn each have been recorded during the excavation campaign. They were built on the rocky ground of marl where first the urn was dug in and then broken local gray stone was arranged making circular platform. Funerary structure 2 had in central zone also few flat limestone pebbles of rather large size that probably with its bright white color create the contrast with gray local stone. Within structures 3 and 4 besides gray local stone there were also rather large pieces of chalcopyrite rock and one rectangular piece of marl with natural netlike cracks. Although structure 4 is mostly devastated the urn was still preserved in situ in its bedding. Pottery finds in the cultural layer under and around these structures date from the Eneolithic period, i.e. from Coţofeni-Kostolac cultural circle and from the Basarabi culture of the Early Iron Age. Anthropological analysis revealed that in the urns had been deposited cremated remains of three adult individuals (urns 1, 3 and 4) and also skeletal remains of one juvenile (female?) individual (urn 3). Most interesting is certainly urn 3 where cremated and non-cremated bones were placed together. Their weight was almost identical (cremated bones are weighing 11.6 g and non-cremated 10.9 g), so it is possible that because of some unknown reason special care was taken that non-cremated bones are approximately of the same weight as cremated bones. This unusual ritual will probably be explained more precisely by future physicochemical analysis of the material. Necropolis Bunar near Krivelj belongs to the group of urnfield necropoleis where members of Late Bronze Age population in the Crni Timok river basin had been buried. It bears more resemblances to the necropoleis Trnjane and Hajdučka Česma near Brestovačka Banja and less to the necropolis Magura near Romuliana. Considering the geographic area of its location it probably belonged to the Bronze Age metallurgical communities, which inhabited territory between Bor and Majdanpek, i.e. the area richest in mineral raw materials in northeastern Serbia.",
publisher = "Narodni muzej, Beograd",
journal = "Zbornik Narodnog muzeja - serija: Arheologija",
title = "Kriveljski kamen - Bunar - nekropola urnenfelder kulture u okolini Bora, Kriveljski kamen - Bunar: Necropolis of urnfield culture in the vicinity of Bor",
pages = "156-145",
number = "21-1",
url = "conv_204"
}
Kapuran, A., Miladinović-Radmilović, N.,& Jovanović, I.. (2013). Kriveljski kamen - Bunar - nekropola urnenfelder kulture u okolini Bora. in Zbornik Narodnog muzeja - serija: Arheologija
Narodni muzej, Beograd.(21-1), 145-156.
conv_204
Kapuran A, Miladinović-Radmilović N, Jovanović I. Kriveljski kamen - Bunar - nekropola urnenfelder kulture u okolini Bora. in Zbornik Narodnog muzeja - serija: Arheologija. 2013;(21-1):145-156.
conv_204 .
Kapuran, Aleksandar, Miladinović-Radmilović, Nataša, Jovanović, Igor, "Kriveljski kamen - Bunar - nekropola urnenfelder kulture u okolini Bora" in Zbornik Narodnog muzeja - serija: Arheologija, no. 21-1 (2013):145-156,
conv_204 .

A large supernumerary bone at the bregma and metopism co-occurring in the skull of an ancient Roman in Serbia

Radović, P.; Miladinović-Radmilović, Nataša

(Srpsko biološko društvo, Beograd, i dr., 2013)

TY  - JOUR
AU  - Radović, P.
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2013
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/190
AB  - An unusual anatomical variation was observed on a skull excavated at Lanište (Raška district, Serbia), a Roman necropolis dating back to the second half of the 4th century AD. The skull of an adult male showed a remarkably large supernumerary bone at the bregma co-occurring with a continuous persistent metopic suture. Few similar cases have been reported in scientific literature. We describe the case and discuss possible mechanisms and underlying causes, including pathological conditions.
PB  - Srpsko biološko društvo, Beograd, i dr.
T2  - Archives of Biological Sciences
T1  - A large supernumerary bone at the bregma and metopism co-occurring in the skull of an ancient Roman in Serbia
EP  - 1643
IS  - 4
SP  - 1637
VL  - 65
DO  - 10.2298/ABS1304637R
UR  - conv_376
ER  - 
@article{
author = "Radović, P. and Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2013",
abstract = "An unusual anatomical variation was observed on a skull excavated at Lanište (Raška district, Serbia), a Roman necropolis dating back to the second half of the 4th century AD. The skull of an adult male showed a remarkably large supernumerary bone at the bregma co-occurring with a continuous persistent metopic suture. Few similar cases have been reported in scientific literature. We describe the case and discuss possible mechanisms and underlying causes, including pathological conditions.",
publisher = "Srpsko biološko društvo, Beograd, i dr.",
journal = "Archives of Biological Sciences",
title = "A large supernumerary bone at the bregma and metopism co-occurring in the skull of an ancient Roman in Serbia",
pages = "1643-1637",
number = "4",
volume = "65",
doi = "10.2298/ABS1304637R",
url = "conv_376"
}
Radović, P.,& Miladinović-Radmilović, N.. (2013). A large supernumerary bone at the bregma and metopism co-occurring in the skull of an ancient Roman in Serbia. in Archives of Biological Sciences
Srpsko biološko društvo, Beograd, i dr.., 65(4), 1637-1643.
https://doi.org/10.2298/ABS1304637R
conv_376
Radović P, Miladinović-Radmilović N. A large supernumerary bone at the bregma and metopism co-occurring in the skull of an ancient Roman in Serbia. in Archives of Biological Sciences. 2013;65(4):1637-1643.
doi:10.2298/ABS1304637R
conv_376 .
Radović, P., Miladinović-Radmilović, Nataša, "A large supernumerary bone at the bregma and metopism co-occurring in the skull of an ancient Roman in Serbia" in Archives of Biological Sciences, 65, no. 4 (2013):1637-1643,
https://doi.org/10.2298/ABS1304637R .,
conv_376 .
2
1
2

Analiza humanog osteološkog materijala sa istočnog dela lokaliteta 37 u Sremskoj Mitrovici

Miladinović-Radmilović, Nataša

(Arheološki institut, Beograd, 2012)

TY  - JOUR
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2012
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/161
AB  - Lokalitet 37 se nalazi na uglu ulica Vuka Karadžića i Svetog Save, na prostoru srušenog Gradskog zatvora u Sremskoj Mitrovici. Zaštitna arheološka iskopavanja izvršena su 1968. i 1969. godine na površini od 1600 m² (sl. 1 i 2). Tom prilikom istraženi su deo severnog krila carske palate Sirmijuma iz IV veka, gepidski kulturni sloj iz V veka i deo srednjovekovne nekropole sa skeletnim sahranjivanjem iz X-XII veka. Nalazi sa ove nekropole pripadaju Belobrdskoj kulturi. Osteološki materijal humanog porekla sa ovog lokaliteta je još sedamdesetih godina prošlog veka poslat u SAD na antropološku ekspertizu. Nažalost, rezultati tih analiza do danas nisu dostavljeni Muzeju Srema u Sremskoj Mitrovici i Arheološkom institutu u Beogradu. Takođe, koliko je autoru ovog teksta poznato, oni nisu nigde ni publikovani. U periodu od 1957. do 2007. godine u Sremskoj Mitrovici su pronađeni grobovi sa materijalom belobrdske kulture X-XII veka na ukupno 11 lokaliteta (sl. 1 i 2). U pitanju su lokaliteti 4, 25, 34, 35, 37, 66, 83, 85, Južni bedem, Mačvanska Mitrovica i lokalitet Trasa kanalizacije - Dositejeva ulica. Za antropološku analizu, nažalost, bilo je dostupno samo 82 skeleta (sa lokaliteta 83 - devet individua, 85-65 individua, Južni bedem - dve individue, Mačvanska Mitrovica - pet individua, i sa lokaliteta Trasa kanalizacije - Dositejeva ulica - jedna individua). U septembru 2010. godine ekipa Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Sremske Mitrovice preduzela je zaštitna arheološka istraživanja u ulici Svetog Save. Tom prilikom je otvorena sonda dimenzija 4 x 4 m (sl. 3-6). Pronađeno je 18 grobova i četiri grupe dislociranih kostiju (ukupno 29 skeleta). Orijentacija skeleta bila je uglavnom jugozapad-severoistok. Pokojnici su bili položeni na leđa, sa rukama postavljenim pored tela. Pronađen je i veći broj gvozdenih eksera, koji je arheologe naveo na zaključak da su pokojnici bili smešteni u drvenim kovčezima. Osteološki materijal humanog porekla sa prethodnih iskopavanja lokaliteta 37, kao što je već istaknuto, nije bio dostupan za antropološku analizu, tako da smo odlučili da predstavimo analizu svih 29 individua (tabele 1-8; sl. 1-15b; tabla I) i time doprinesemo stvaranju opšte slike o ovoj populaciji. Naravno, veliku poteškoću u antropološkoj rekonstrukciji i interpretaciji predstavljalo je i široko arheološko - hronološko datovanje (period X-XII veka), čemu je doprineo, između ostalog, i veliki broj nalaza otkrivenih na nekropolama koji nisu bili, kako se naglašava, hronološki osetljivi, kao i nedovoljno veliki broj otkrivenih skeleta. Zbog toga je bilo nemoguće preciznije pratiti unutrašnju dinamiku ove populacione grupe, čak i onda kada je lokalitet, odnosno nekropola bila iskopana većim delom ili u celini, za razliku od kolega u našoj okolini koji su se već uspešno upustili u ovakve poduhvate. Antropološka analiza je pokazala da je na istočnom delu lokaliteta 37 bilo sahranjeno ukupno 29 individua, i to: 16 odraslih (55,2%) i 13 dečjih (44,8%) individua (tabela 1). Prosečan životni vek individua, uslovno rečeno, bio je 20 godina, a ako se posmatraju samo odrasle individue, iznosio je 34 godine. Prosečan životni vek muških individua bio je 38 godina, a ženskih 25 godina. Zanimljivo je da je najveća smrtnost dece bila u uzrastu od 1,5-5 godina života (69%). Prosečna telesna visina ženskih individua iznosila je 157 ± 4 cm, a muških 172 ± 5 cm (tabela 2). Zbog same prirode i vrsta oboljenja koje se najčešće pojavljuju, kao i usled različite otpornosti koje individue pokazuju u odnosu na njih, posebno smo posmatrali paleopatološ ke promene na dečjim i odraslim individuama sa kojima smo se sreli prilikom analize ovde opisanog osteološkog materijala. Bolesti koje su direktno ostavile trag na osteološkom materijalu dečjih individua jesu promene na kostima uzrokovane krvnim poremećajima (anemija, porozna hiperostoza - 23%, cribra orbitalia - 15%, cribra femora - 30%, i lezije pri okrajcima dugih kostiju postkranijalnog skeleta - 15%), anomalije u razvoju skeleta (displazije - 8%), upale srednjeg uha - 23%, i infektivna zapaljenja kostiju (tuberkuloza - 15%). Međutim, većina od ovih bolesti samostalno nije mogla da bude direktan uzrok smrti dečjih individua. Najveći mortalitet dece bio je posle prve godine života. Što se tiče mortaliteta dece starije od godinu dana, može se konstatovati da, iako su nutricione potrebe dece smanjene, naročito nakon treće godine života, ishrana i dalje ima značajnu ulogu. Takođe, dijareja, respiratorne i gastrointestijalne infekcije i dalje su glavni uzroci smrti, a značajno mesto zauzima i smrt nesrećnim slučajem. Kada su u pitanju odrasle individue sahranjene na lokalitetu 37, situacija je nešto drugačija. Na osteološkom materijalu ovih individua vidljivi su tragovi mnogo većeg broja oboljenja: povrede, fisure i prelomi kostiju (25%), anomalije u razvoju skeleta (fuzije - 6%), bolesti zglobova (50%), Šmorlov defekt (25%), metaboličke bolesti (6%), promene na kostima uzrokovane krvnim poremećajima (13%), promene na kostima uzrokovane poremećajima u cirkulaciji (13%), tumori kostiju (13%) i infektivna zapaljenja kostiju (6%). Smrtnost odraslih osoba u periodu X-XII veka mogla je da bude posledica više oboljenja. Takođe, i loši sanitarni uslovi, respiratorne i gastrointestinalne infekcije, razna trovanja ('Oganj Svetog Antuna' - Ignis sacer, Pestis ignea), kao i epidemije (pegavac - Typhus exanthematicus), srdobolja (Dysenteria), male boginje (Morbilli), šarlah (Scarlatina), velike boginje (Variola vera), glad (Hunger typhus), difterija ili gušobolja (Morbus aegyptiacus odnosno Ulcera syriaca), zatim kuga, lepra - mogli su da budu jedan od glavnih uzroka smrtnosti stanovništva. Dentalna analiza nam je skrenula pažnju na pojavu abrazije, hipoplazije, parodontopatije, kamenca, cisti, anomalija vilice i zubnog niza, ali i na značajno prisustvo karijesa na zubima ovih individua. On se kretao od karioznih mrlja, karijesa u vidu tačke, razvijenog karijesa, tzv. 'grossgross' karijesa, do karijesa koji su za posledicu imali gubitak zuba. Markeri okupacionog stresa uočeni su na klavikulama, skapulama, sternumima, humerusima, radijusima, ulnama, femurima, tibijama i fibulama. Markeri okupacionog stresa su pokazatelji aktivnosti kojima se određena individua bavila u toku života. Naravno, na osnovu njih se ne može tačno precizirati o kojoj se delatnosti radi, ali se može konstatovati koji deo tela je bio najviše izložen pritisku (hvatišta mišića, hvatišta ligamenata, tzv. 'klečeće fasete' itd. - 50%). Na kraju, trebalo bi još jednom istaći važnost antropološke i arheološke analize Belobrdskih populacija kod nas. Time bismo uspeli ne samo da rekonstruišemo i interpretiramo način života tih drevnih populacija, socijalne uslove, vrstu i izvore hrane, zdravstveno stanje, već i da stvorimo celokupnu sliku o kvalitetu života ljudi u jednom periodu koji je na našem prostoru trajao najmanje dva veka.
AB  - The direct reason for writing this paper was the new find of skeletons in the medieval necropolis (10th-12th century) discovered as far back 1968 at the Site No. 37 in Sremska Mitrovica (Sirmium). Institute for the protection of cultural monuments in Sremska Mitrovica undertook protective archaeological excavations in the eastern part of the site in 2010, discovering 29 skeletons. Since that archaeological analysis of Belo Brdo communities is still in its infancy and considering that there is not a sufficiently big sample for a more precise monitoring of this population’s inner dynamics, it is considered useful to present results gained by studying these skeletons on Site No. 37. Although the results in many ways match the results gained up until now, there are some paleopathological changes that so far, have not appeared and for which we had no direct confirmation in the osteological material. One of these paleopathological changes is certainly syphilis.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Analiza humanog osteološkog materijala sa istočnog dela lokaliteta 37 u Sremskoj Mitrovici
T1  - Analysis of human osteological material from the eastern part of site no. 37 in Sremska Mitrovica
EP  - 204
IS  - 62
SP  - 181
DO  - 10.2298/STA1262181M
UR  - conv_727
ER  - 
@article{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2012",
abstract = "Lokalitet 37 se nalazi na uglu ulica Vuka Karadžića i Svetog Save, na prostoru srušenog Gradskog zatvora u Sremskoj Mitrovici. Zaštitna arheološka iskopavanja izvršena su 1968. i 1969. godine na površini od 1600 m² (sl. 1 i 2). Tom prilikom istraženi su deo severnog krila carske palate Sirmijuma iz IV veka, gepidski kulturni sloj iz V veka i deo srednjovekovne nekropole sa skeletnim sahranjivanjem iz X-XII veka. Nalazi sa ove nekropole pripadaju Belobrdskoj kulturi. Osteološki materijal humanog porekla sa ovog lokaliteta je još sedamdesetih godina prošlog veka poslat u SAD na antropološku ekspertizu. Nažalost, rezultati tih analiza do danas nisu dostavljeni Muzeju Srema u Sremskoj Mitrovici i Arheološkom institutu u Beogradu. Takođe, koliko je autoru ovog teksta poznato, oni nisu nigde ni publikovani. U periodu od 1957. do 2007. godine u Sremskoj Mitrovici su pronađeni grobovi sa materijalom belobrdske kulture X-XII veka na ukupno 11 lokaliteta (sl. 1 i 2). U pitanju su lokaliteti 4, 25, 34, 35, 37, 66, 83, 85, Južni bedem, Mačvanska Mitrovica i lokalitet Trasa kanalizacije - Dositejeva ulica. Za antropološku analizu, nažalost, bilo je dostupno samo 82 skeleta (sa lokaliteta 83 - devet individua, 85-65 individua, Južni bedem - dve individue, Mačvanska Mitrovica - pet individua, i sa lokaliteta Trasa kanalizacije - Dositejeva ulica - jedna individua). U septembru 2010. godine ekipa Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Sremske Mitrovice preduzela je zaštitna arheološka istraživanja u ulici Svetog Save. Tom prilikom je otvorena sonda dimenzija 4 x 4 m (sl. 3-6). Pronađeno je 18 grobova i četiri grupe dislociranih kostiju (ukupno 29 skeleta). Orijentacija skeleta bila je uglavnom jugozapad-severoistok. Pokojnici su bili položeni na leđa, sa rukama postavljenim pored tela. Pronađen je i veći broj gvozdenih eksera, koji je arheologe naveo na zaključak da su pokojnici bili smešteni u drvenim kovčezima. Osteološki materijal humanog porekla sa prethodnih iskopavanja lokaliteta 37, kao što je već istaknuto, nije bio dostupan za antropološku analizu, tako da smo odlučili da predstavimo analizu svih 29 individua (tabele 1-8; sl. 1-15b; tabla I) i time doprinesemo stvaranju opšte slike o ovoj populaciji. Naravno, veliku poteškoću u antropološkoj rekonstrukciji i interpretaciji predstavljalo je i široko arheološko - hronološko datovanje (period X-XII veka), čemu je doprineo, između ostalog, i veliki broj nalaza otkrivenih na nekropolama koji nisu bili, kako se naglašava, hronološki osetljivi, kao i nedovoljno veliki broj otkrivenih skeleta. Zbog toga je bilo nemoguće preciznije pratiti unutrašnju dinamiku ove populacione grupe, čak i onda kada je lokalitet, odnosno nekropola bila iskopana većim delom ili u celini, za razliku od kolega u našoj okolini koji su se već uspešno upustili u ovakve poduhvate. Antropološka analiza je pokazala da je na istočnom delu lokaliteta 37 bilo sahranjeno ukupno 29 individua, i to: 16 odraslih (55,2%) i 13 dečjih (44,8%) individua (tabela 1). Prosečan životni vek individua, uslovno rečeno, bio je 20 godina, a ako se posmatraju samo odrasle individue, iznosio je 34 godine. Prosečan životni vek muških individua bio je 38 godina, a ženskih 25 godina. Zanimljivo je da je najveća smrtnost dece bila u uzrastu od 1,5-5 godina života (69%). Prosečna telesna visina ženskih individua iznosila je 157 ± 4 cm, a muških 172 ± 5 cm (tabela 2). Zbog same prirode i vrsta oboljenja koje se najčešće pojavljuju, kao i usled različite otpornosti koje individue pokazuju u odnosu na njih, posebno smo posmatrali paleopatološ ke promene na dečjim i odraslim individuama sa kojima smo se sreli prilikom analize ovde opisanog osteološkog materijala. Bolesti koje su direktno ostavile trag na osteološkom materijalu dečjih individua jesu promene na kostima uzrokovane krvnim poremećajima (anemija, porozna hiperostoza - 23%, cribra orbitalia - 15%, cribra femora - 30%, i lezije pri okrajcima dugih kostiju postkranijalnog skeleta - 15%), anomalije u razvoju skeleta (displazije - 8%), upale srednjeg uha - 23%, i infektivna zapaljenja kostiju (tuberkuloza - 15%). Međutim, većina od ovih bolesti samostalno nije mogla da bude direktan uzrok smrti dečjih individua. Najveći mortalitet dece bio je posle prve godine života. Što se tiče mortaliteta dece starije od godinu dana, može se konstatovati da, iako su nutricione potrebe dece smanjene, naročito nakon treće godine života, ishrana i dalje ima značajnu ulogu. Takođe, dijareja, respiratorne i gastrointestijalne infekcije i dalje su glavni uzroci smrti, a značajno mesto zauzima i smrt nesrećnim slučajem. Kada su u pitanju odrasle individue sahranjene na lokalitetu 37, situacija je nešto drugačija. Na osteološkom materijalu ovih individua vidljivi su tragovi mnogo većeg broja oboljenja: povrede, fisure i prelomi kostiju (25%), anomalije u razvoju skeleta (fuzije - 6%), bolesti zglobova (50%), Šmorlov defekt (25%), metaboličke bolesti (6%), promene na kostima uzrokovane krvnim poremećajima (13%), promene na kostima uzrokovane poremećajima u cirkulaciji (13%), tumori kostiju (13%) i infektivna zapaljenja kostiju (6%). Smrtnost odraslih osoba u periodu X-XII veka mogla je da bude posledica više oboljenja. Takođe, i loši sanitarni uslovi, respiratorne i gastrointestinalne infekcije, razna trovanja ('Oganj Svetog Antuna' - Ignis sacer, Pestis ignea), kao i epidemije (pegavac - Typhus exanthematicus), srdobolja (Dysenteria), male boginje (Morbilli), šarlah (Scarlatina), velike boginje (Variola vera), glad (Hunger typhus), difterija ili gušobolja (Morbus aegyptiacus odnosno Ulcera syriaca), zatim kuga, lepra - mogli su da budu jedan od glavnih uzroka smrtnosti stanovništva. Dentalna analiza nam je skrenula pažnju na pojavu abrazije, hipoplazije, parodontopatije, kamenca, cisti, anomalija vilice i zubnog niza, ali i na značajno prisustvo karijesa na zubima ovih individua. On se kretao od karioznih mrlja, karijesa u vidu tačke, razvijenog karijesa, tzv. 'grossgross' karijesa, do karijesa koji su za posledicu imali gubitak zuba. Markeri okupacionog stresa uočeni su na klavikulama, skapulama, sternumima, humerusima, radijusima, ulnama, femurima, tibijama i fibulama. Markeri okupacionog stresa su pokazatelji aktivnosti kojima se određena individua bavila u toku života. Naravno, na osnovu njih se ne može tačno precizirati o kojoj se delatnosti radi, ali se može konstatovati koji deo tela je bio najviše izložen pritisku (hvatišta mišića, hvatišta ligamenata, tzv. 'klečeće fasete' itd. - 50%). Na kraju, trebalo bi još jednom istaći važnost antropološke i arheološke analize Belobrdskih populacija kod nas. Time bismo uspeli ne samo da rekonstruišemo i interpretiramo način života tih drevnih populacija, socijalne uslove, vrstu i izvore hrane, zdravstveno stanje, već i da stvorimo celokupnu sliku o kvalitetu života ljudi u jednom periodu koji je na našem prostoru trajao najmanje dva veka., The direct reason for writing this paper was the new find of skeletons in the medieval necropolis (10th-12th century) discovered as far back 1968 at the Site No. 37 in Sremska Mitrovica (Sirmium). Institute for the protection of cultural monuments in Sremska Mitrovica undertook protective archaeological excavations in the eastern part of the site in 2010, discovering 29 skeletons. Since that archaeological analysis of Belo Brdo communities is still in its infancy and considering that there is not a sufficiently big sample for a more precise monitoring of this population’s inner dynamics, it is considered useful to present results gained by studying these skeletons on Site No. 37. Although the results in many ways match the results gained up until now, there are some paleopathological changes that so far, have not appeared and for which we had no direct confirmation in the osteological material. One of these paleopathological changes is certainly syphilis.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Analiza humanog osteološkog materijala sa istočnog dela lokaliteta 37 u Sremskoj Mitrovici, Analysis of human osteological material from the eastern part of site no. 37 in Sremska Mitrovica",
pages = "204-181",
number = "62",
doi = "10.2298/STA1262181M",
url = "conv_727"
}
Miladinović-Radmilović, N.. (2012). Analiza humanog osteološkog materijala sa istočnog dela lokaliteta 37 u Sremskoj Mitrovici. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(62), 181-204.
https://doi.org/10.2298/STA1262181M
conv_727
Miladinović-Radmilović N. Analiza humanog osteološkog materijala sa istočnog dela lokaliteta 37 u Sremskoj Mitrovici. in Starinar. 2012;(62):181-204.
doi:10.2298/STA1262181M
conv_727 .
Miladinović-Radmilović, Nataša, "Analiza humanog osteološkog materijala sa istočnog dela lokaliteta 37 u Sremskoj Mitrovici" in Starinar, no. 62 (2012):181-204,
https://doi.org/10.2298/STA1262181M .,
conv_727 .

Necropolis on Bor lake: New reports on Bronze age burial

Kapuran, Aleksandar; Miladinović-Radmilović, Nataša

(Arheološki institut, Beograd, 2011)

TY  - JOUR
AU  - Kapuran, Aleksandar
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2011
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/141
AB  - This article deals with the social and anthropological aspects of burial
   rituals during the Middle Bronze Age in Timočka Krajina. Decades of
   systematic research of necropolises and reconnaissance in the basin of the
   Crni Timok proved an increase in number of sites around ore - rich areas of
   the east Kučaj mountains as well as around Romuliana site and the fertile
   valleys of Džanovo polje (Map. 1). The quantitative increase in settlements
   was reflected by the emergence of large necropolises, only three of which
   have been systematically explored; those in Trnjani, Magura and Bor Lake
   (Fig. 1; Plan 1). Analysis of geographical features of many settlements and
   their position in relation to natural resources helped define two
   communities, one of which carried out mining and metallurgical activities,
   while the other group engaged in the production of food. Both groups lived in
   the immediate vicinity and mutual dependence, functioning within a developed
   market for copper production. During the exploration of the necropolis near
   Bor Lake in 1997, the remains of burnt skeletons were collected from burial
   structures 2/97 and 13/97 (Fig. 2; Plans 2 and 3). Anthropological analysis
   of the cremated remains of the deceased showed that high temperatures were
   used during the cremation process, which we assume could have only been
   achieved in metallurgical furnaces. This is confirmed by the fact that the
   skeletal fragments contain traces of melted metal, as well as finds of bronze
   slag inside urns and grave structures in the necropolis in Trnjani (Figs. 3
   and 4; Tables 1-4). Burial ritual of this kind was not proved by systematic
   archaeological research of necropolises in the basin of Crni Timok, although
   anthropological data collected from necropolises linked to metallurgical
   settlements may indicate some guidelines in the ritual cremation of prominent
   members of these communities.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Necropolis on Bor lake: New reports on Bronze age burial
EP  - 153
IS  - 61
SP  - 141
DO  - 10.2298/STA1161141K
UR  - conv_644
ER  - 
@article{
author = "Kapuran, Aleksandar and Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2011",
abstract = "This article deals with the social and anthropological aspects of burial
   rituals during the Middle Bronze Age in Timočka Krajina. Decades of
   systematic research of necropolises and reconnaissance in the basin of the
   Crni Timok proved an increase in number of sites around ore - rich areas of
   the east Kučaj mountains as well as around Romuliana site and the fertile
   valleys of Džanovo polje (Map. 1). The quantitative increase in settlements
   was reflected by the emergence of large necropolises, only three of which
   have been systematically explored; those in Trnjani, Magura and Bor Lake
   (Fig. 1; Plan 1). Analysis of geographical features of many settlements and
   their position in relation to natural resources helped define two
   communities, one of which carried out mining and metallurgical activities,
   while the other group engaged in the production of food. Both groups lived in
   the immediate vicinity and mutual dependence, functioning within a developed
   market for copper production. During the exploration of the necropolis near
   Bor Lake in 1997, the remains of burnt skeletons were collected from burial
   structures 2/97 and 13/97 (Fig. 2; Plans 2 and 3). Anthropological analysis
   of the cremated remains of the deceased showed that high temperatures were
   used during the cremation process, which we assume could have only been
   achieved in metallurgical furnaces. This is confirmed by the fact that the
   skeletal fragments contain traces of melted metal, as well as finds of bronze
   slag inside urns and grave structures in the necropolis in Trnjani (Figs. 3
   and 4; Tables 1-4). Burial ritual of this kind was not proved by systematic
   archaeological research of necropolises in the basin of Crni Timok, although
   anthropological data collected from necropolises linked to metallurgical
   settlements may indicate some guidelines in the ritual cremation of prominent
   members of these communities.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Necropolis on Bor lake: New reports on Bronze age burial",
pages = "153-141",
number = "61",
doi = "10.2298/STA1161141K",
url = "conv_644"
}
Kapuran, A.,& Miladinović-Radmilović, N.. (2011). Necropolis on Bor lake: New reports on Bronze age burial. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(61), 141-153.
https://doi.org/10.2298/STA1161141K
conv_644
Kapuran A, Miladinović-Radmilović N. Necropolis on Bor lake: New reports on Bronze age burial. in Starinar. 2011;(61):141-153.
doi:10.2298/STA1161141K
conv_644 .
Kapuran, Aleksandar, Miladinović-Radmilović, Nataša, "Necropolis on Bor lake: New reports on Bronze age burial" in Starinar, no. 61 (2011):141-153,
https://doi.org/10.2298/STA1161141K .,
conv_644 .

Antropološka analiza nalaza iz groba otkrivenog na lokalitetu Pećine u Vrdniku

Miladinović-Radmilović, Nataša; Kapuran, Aleksandar

(Muzej Vojvodine, Novi Sad, 2010)

TY  - JOUR
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
AU  - Kapuran, Aleksandar
PY  - 2010
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/126
AB  - U tekstu je predstavljena antropološka analiza nalaza iz Groba pronađenog u zapadnom delu sonde II na lokalitetu Pećine u Vrdniku 1969. Godine. Na osnovu Grobnih priloga, Grob je opredeljen u starije Gvozdeno doba. U pitanju su dobro očuvani, ali nekompletni, skeletni ostaci muške individue stare oko 25 godina. Od paleopatoloških promena, osim 'osteochondritis dissecans-a', uočeni su još tragovu osteoartritisa na ramenom, lakatnom i skočnom zglobu. S obzirom na to ga je ova individua relativno mlada, možemo konstatovati gaje razvoju osteoartritisa verovatno doprineo mehanički stres i fizička aktivnost.
AB  - A study investigates human skeletal remains from one grave (from the Earlier Iron Age), which were excavated during 1969, in Vrdnik (Site Pećine) (fig. 1-3). Although skeletal remains were well preserved, but incomplete and fragmentary, we managed to determinate sex and age of this individual (male, around 25 years old) (figs. 4-9; table 1-5). Dental analysis shows presence of attrition, periodontal disorder, enamel hypoplasia and disorder in tooth eruption. A careful observation of skeletal remains demonstrates that this person suffered of osteochondritis dissecans and osteoarthris (caused by mechanical stress and physical activities). Since any of these pathological changes couldn't be the cause of death, we can say that he probably died from natural causes.
PB  - Muzej Vojvodine, Novi Sad
T2  - Rad muzeja Vojvodine
T1  - Antropološka analiza nalaza iz groba otkrivenog na lokalitetu Pećine u Vrdniku
T1  - Anthropological analysis of skeletal remains from one grave from site Pećine in Vrdnik
EP  - 99
IS  - 52
SP  - 91
UR  - conv_288
ER  - 
@article{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša and Kapuran, Aleksandar",
year = "2010",
abstract = "U tekstu je predstavljena antropološka analiza nalaza iz Groba pronađenog u zapadnom delu sonde II na lokalitetu Pećine u Vrdniku 1969. Godine. Na osnovu Grobnih priloga, Grob je opredeljen u starije Gvozdeno doba. U pitanju su dobro očuvani, ali nekompletni, skeletni ostaci muške individue stare oko 25 godina. Od paleopatoloških promena, osim 'osteochondritis dissecans-a', uočeni su još tragovu osteoartritisa na ramenom, lakatnom i skočnom zglobu. S obzirom na to ga je ova individua relativno mlada, možemo konstatovati gaje razvoju osteoartritisa verovatno doprineo mehanički stres i fizička aktivnost., A study investigates human skeletal remains from one grave (from the Earlier Iron Age), which were excavated during 1969, in Vrdnik (Site Pećine) (fig. 1-3). Although skeletal remains were well preserved, but incomplete and fragmentary, we managed to determinate sex and age of this individual (male, around 25 years old) (figs. 4-9; table 1-5). Dental analysis shows presence of attrition, periodontal disorder, enamel hypoplasia and disorder in tooth eruption. A careful observation of skeletal remains demonstrates that this person suffered of osteochondritis dissecans and osteoarthris (caused by mechanical stress and physical activities). Since any of these pathological changes couldn't be the cause of death, we can say that he probably died from natural causes.",
publisher = "Muzej Vojvodine, Novi Sad",
journal = "Rad muzeja Vojvodine",
title = "Antropološka analiza nalaza iz groba otkrivenog na lokalitetu Pećine u Vrdniku, Anthropological analysis of skeletal remains from one grave from site Pećine in Vrdnik",
pages = "99-91",
number = "52",
url = "conv_288"
}
Miladinović-Radmilović, N.,& Kapuran, A.. (2010). Antropološka analiza nalaza iz groba otkrivenog na lokalitetu Pećine u Vrdniku. in Rad muzeja Vojvodine
Muzej Vojvodine, Novi Sad.(52), 91-99.
conv_288
Miladinović-Radmilović N, Kapuran A. Antropološka analiza nalaza iz groba otkrivenog na lokalitetu Pećine u Vrdniku. in Rad muzeja Vojvodine. 2010;(52):91-99.
conv_288 .
Miladinović-Radmilović, Nataša, Kapuran, Aleksandar, "Antropološka analiza nalaza iz groba otkrivenog na lokalitetu Pećine u Vrdniku" in Rad muzeja Vojvodine, no. 52 (2010):91-99,
conv_288 .

Egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu

Miladinović-Radmilović, Nataša

(Arheološki institut, Beograd, 2010)

TY  - JOUR
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2010
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/122
AB  - Od 19. veka do danas naučnici su pokušavali da objasne etiologiju ovih egzostoza u spoljašnjem ušnom kanalu. Tako su ranije smatrali da ih izaziva alkoholizam, da su genetski uslovljene, da ih izaziva giht i/ili reumatizam, bušenje ušiju, deformacija lobanje, kupanje, hronične infekcije, poremećaj u žvakanju, hronične iritacije, plivanje i hladna voda. Najduže se održalo mišljenje da su genetski uslovljene. Međutim, takvo tvrđenje je nedavno odbačeno. Čak su i pojedini autori koji su podržavali ovu hipotezu počeli da je napuštaju i da objašnjenje, za nastanak egzostoza, traže u hemijskim ili mehaničkim iritacijama. Konačno, danas se većina naučnika slaže da egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu izazivaju spoljašnji faktori (dugotrajno izlaganje hladnoj ili slanoj vodi, niske temperature vazduha i vetar), a da genetska predispozicija ima minornu ulogu u stvaranju ovih lezija. Dugotrajno izlaganje ušnog kanala hladnoj vodi inicira crvenilo, zatim hiperemiju, a potom i zapaljenski proces koji ozleđujući periost. Tada, kao i kod preloma, započinje faza regeneracije i stvaranje novog koštanog tkiva, u ovom slučaju egzostoze (Sl. 1). Godine 1996. tokom arheoloških iskopavanja na lokalitetu 80 u Sremskoj Mitrovici (Sirmijum) otkriveno je 37 individua (2-3. vek; Sl. 2-5). Na osnovu: mesta na kome su sahranjeni (pored Majurske bare i nedaleko od gradske deponije - mnoge kosti su imale tragove tzv. Cut-marks); načina na koji su sahranjeni (neki su jednostavno 'bili bačeni'); paleodemografske situacije (23 individue muškog pola, starosti između 25 i 50 godina); prisustva velikog broja povreda (dve su čak bile i fatalne!), svih mogućih vrsta preloma i fisura kostiju, superiostalnih i subperiostalnih hematoma, neuspešnog pokušaja davljenja, bolesti zglobova, poremećaja u cirkulaciji, tumora, osteomijelitisa, sinusitisa, dentalnih bolesti i veoma izraženih markera okupacionog stresa, stiče se utisak da su verovatno pripadali gradskoj sirotinji, robovima ili oslobođenicima koji su se bavili teškim fizičkim poslovima. U svakom slučaju neko ko je pripadao najnižim socijalnim slojevima antičkog Sirmijuma. Nažalost, samo su kod 9 individua bile očuvane temporalne kosti. Egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu posmatrane su golim okom, ispitivano je mesto na kome se nalaze, da li su uni- ili bilateralne i u kojoj meri su okludirale ušni kanal (manje od 1/3, 1/3-2/3, ili više od 2/3). Pronašli smo egzostoze kod 3 individue muškog pola (30%), starosti 35-45 (dve individue) i 20-25 godina. Egzostoze su nalažene na posteriornom, posteroinferiornom i anteriornom zidu. Bile su bilateralno postavljene i okludirale su 2/3 (sa leve strane) i više od 2/3 (sa desne strane) slušnog kanala u slučaju individue iz groba 1 (Sl. 6 i 7) - kod ove individue to je verovatno izazvalo gluvoću, i 1/3 slušnog kanala u slučaju individua iz groba 6 i 11. Kao što je već istaknuto, više antropoloških i kliničkih studija je potvrdilo blisku vezu između egzostoza u spoljašnjem ušnom kanalu i dugotrajnog izlaganja hladnoj vodi, bilo da su u pitanju vodeni sportovi ili korišćenje frigidarijuma (u slučaju srednjih i bogatih slojeva stanovništva u rimskom periodu), bilo da su u pitanju poslovi koji su u vezi sa vodom (npr. ronjenje, ribolov, itd.). Imajući sve to u vidu, stiče se utisak da su pripadnici najnižih socijalnih slojeva antičkog Sirmijuma u 2. i 3. veku, za razliku od ostalih stanovnika, morali teško da rade. U 2. veku Sirmijum je bio sedište komande rečne flote (Classis prima Flavia Augusta). Kao važan komunikacijski centar Sirmijum je imao luku i mostove. Ovi ljudi su mogli da rade u luci (ili da grade mostove?), da prave lukobrane ili vezuju brodove i tako da budu svakodnevno u kontaktu sa vodom. Međutim, verovatno su bili uključeni u izgradnju kanala i drenažu močvara koje je u toj oblasti u 3. veku organizovao Prob.
AB  - The direct motive for this study was the find of exostoses of the external auditory canal on three skulls from ancient period (2nd-3rd century) which were excavated on site No. 80 in 1996 in Sremska Mitrovica (Sirmium). Among 37 buried individuals, only nine of them had temporal bones preserved. According to archaeological documentation they were probably part of the urban poor, slaves or freedmen manual laborers. In any case they belonged to the lowest social status of ancient Sirmium, which was confirmed by anthropological analysis. Auditory exostoses are bone masses located in the external auditory canal. Most researches agree that the environment (especially water temperature, but also water salinity, atmospheric temperature and wind action) plays a significant role in the development of this trait.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu
T1  - Exostoses of the external auditory canal
EP  - 146
IS  - 60
SP  - 137
DO  - 10.2298/STA1060137M
UR  - conv_746
ER  - 
@article{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2010",
abstract = "Od 19. veka do danas naučnici su pokušavali da objasne etiologiju ovih egzostoza u spoljašnjem ušnom kanalu. Tako su ranije smatrali da ih izaziva alkoholizam, da su genetski uslovljene, da ih izaziva giht i/ili reumatizam, bušenje ušiju, deformacija lobanje, kupanje, hronične infekcije, poremećaj u žvakanju, hronične iritacije, plivanje i hladna voda. Najduže se održalo mišljenje da su genetski uslovljene. Međutim, takvo tvrđenje je nedavno odbačeno. Čak su i pojedini autori koji su podržavali ovu hipotezu počeli da je napuštaju i da objašnjenje, za nastanak egzostoza, traže u hemijskim ili mehaničkim iritacijama. Konačno, danas se većina naučnika slaže da egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu izazivaju spoljašnji faktori (dugotrajno izlaganje hladnoj ili slanoj vodi, niske temperature vazduha i vetar), a da genetska predispozicija ima minornu ulogu u stvaranju ovih lezija. Dugotrajno izlaganje ušnog kanala hladnoj vodi inicira crvenilo, zatim hiperemiju, a potom i zapaljenski proces koji ozleđujući periost. Tada, kao i kod preloma, započinje faza regeneracije i stvaranje novog koštanog tkiva, u ovom slučaju egzostoze (Sl. 1). Godine 1996. tokom arheoloških iskopavanja na lokalitetu 80 u Sremskoj Mitrovici (Sirmijum) otkriveno je 37 individua (2-3. vek; Sl. 2-5). Na osnovu: mesta na kome su sahranjeni (pored Majurske bare i nedaleko od gradske deponije - mnoge kosti su imale tragove tzv. Cut-marks); načina na koji su sahranjeni (neki su jednostavno 'bili bačeni'); paleodemografske situacije (23 individue muškog pola, starosti između 25 i 50 godina); prisustva velikog broja povreda (dve su čak bile i fatalne!), svih mogućih vrsta preloma i fisura kostiju, superiostalnih i subperiostalnih hematoma, neuspešnog pokušaja davljenja, bolesti zglobova, poremećaja u cirkulaciji, tumora, osteomijelitisa, sinusitisa, dentalnih bolesti i veoma izraženih markera okupacionog stresa, stiče se utisak da su verovatno pripadali gradskoj sirotinji, robovima ili oslobođenicima koji su se bavili teškim fizičkim poslovima. U svakom slučaju neko ko je pripadao najnižim socijalnim slojevima antičkog Sirmijuma. Nažalost, samo su kod 9 individua bile očuvane temporalne kosti. Egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu posmatrane su golim okom, ispitivano je mesto na kome se nalaze, da li su uni- ili bilateralne i u kojoj meri su okludirale ušni kanal (manje od 1/3, 1/3-2/3, ili više od 2/3). Pronašli smo egzostoze kod 3 individue muškog pola (30%), starosti 35-45 (dve individue) i 20-25 godina. Egzostoze su nalažene na posteriornom, posteroinferiornom i anteriornom zidu. Bile su bilateralno postavljene i okludirale su 2/3 (sa leve strane) i više od 2/3 (sa desne strane) slušnog kanala u slučaju individue iz groba 1 (Sl. 6 i 7) - kod ove individue to je verovatno izazvalo gluvoću, i 1/3 slušnog kanala u slučaju individua iz groba 6 i 11. Kao što je već istaknuto, više antropoloških i kliničkih studija je potvrdilo blisku vezu između egzostoza u spoljašnjem ušnom kanalu i dugotrajnog izlaganja hladnoj vodi, bilo da su u pitanju vodeni sportovi ili korišćenje frigidarijuma (u slučaju srednjih i bogatih slojeva stanovništva u rimskom periodu), bilo da su u pitanju poslovi koji su u vezi sa vodom (npr. ronjenje, ribolov, itd.). Imajući sve to u vidu, stiče se utisak da su pripadnici najnižih socijalnih slojeva antičkog Sirmijuma u 2. i 3. veku, za razliku od ostalih stanovnika, morali teško da rade. U 2. veku Sirmijum je bio sedište komande rečne flote (Classis prima Flavia Augusta). Kao važan komunikacijski centar Sirmijum je imao luku i mostove. Ovi ljudi su mogli da rade u luci (ili da grade mostove?), da prave lukobrane ili vezuju brodove i tako da budu svakodnevno u kontaktu sa vodom. Međutim, verovatno su bili uključeni u izgradnju kanala i drenažu močvara koje je u toj oblasti u 3. veku organizovao Prob., The direct motive for this study was the find of exostoses of the external auditory canal on three skulls from ancient period (2nd-3rd century) which were excavated on site No. 80 in 1996 in Sremska Mitrovica (Sirmium). Among 37 buried individuals, only nine of them had temporal bones preserved. According to archaeological documentation they were probably part of the urban poor, slaves or freedmen manual laborers. In any case they belonged to the lowest social status of ancient Sirmium, which was confirmed by anthropological analysis. Auditory exostoses are bone masses located in the external auditory canal. Most researches agree that the environment (especially water temperature, but also water salinity, atmospheric temperature and wind action) plays a significant role in the development of this trait.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu, Exostoses of the external auditory canal",
pages = "146-137",
number = "60",
doi = "10.2298/STA1060137M",
url = "conv_746"
}
Miladinović-Radmilović, N.. (2010). Egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(60), 137-146.
https://doi.org/10.2298/STA1060137M
conv_746
Miladinović-Radmilović N. Egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu. in Starinar. 2010;(60):137-146.
doi:10.2298/STA1060137M
conv_746 .
Miladinović-Radmilović, Nataša, "Egzostoze u spoljašnjem ušnom kanalu" in Starinar, no. 60 (2010):137-146,
https://doi.org/10.2298/STA1060137M .,
conv_746 .
4

Kasnoantička nekropola Beljnjača u Šidu antropološka analiza

Miladinović-Radmilović, Nataša

(Arheološki institut, Beograd, 2008)

TY  - JOUR
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2008
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/101
AB  - Tokom zaštitnih arheoloških istraživanja 1997. i 1998. na lokalitetu Beljnjača u Šidu, otkriven je deo kasnoantičke nekropole, datovane u 4. vek (vidi članak S. Pop-Lazića u ovom broju Starinara). Antropološkom analizom smo obuhvatili ukupno sedam osoba: skeletni ostaci tri osobe pronađeni su 1997. neposredno uz sarkofag oštećen pljačkom (grob 1), a ostaci još četiri osobe pronađeni su 1998. godine; pol je ostao nepoznat u slučaju jedne juvenilne osobe, a kod ostalih je utvrđen, to su tri muškarca i tri žene (sl. 1-4; Table I-V). Pored opisanih metoda za utvrđivanje polne pripadnosti i individualne starosti, detaljno su antropološki analizirani skeletni ostaci što podrazumeva: utvrđivanje stepena očuvanosti kostiju, polne i starosne pripadnosti (Tabla IV - sl. 1 i 2), telesne visine, morfoloških i metričkih elemenata na kranijalnom i postkranijalnom skeletu (Tabele 1 i 2), zatim paleopatološke nalaze (Tabla I, Tabla III - sl. 1-3, Tabla IV - sl. 3) epigenetske karakteristike (Tabla I - sl. 1-3, Tabla II - sl. 1), markere okupacionog stresa (Tabla II - sl. 2) i uzimanje uzoraka za analizu DNK individua iz groba 1 (Tabla II - sl. 3, Tabla III - sl. 4, Tabla IV - sl. 4) u cilju ispitivanja njihove međusobne srodnosti. Analiza zuba je pokazala prisustvo karijesa, abrazije i parodontopatije (Tabla V - sl. 1). Na skeletnim ostacima uočeni su tragovi osteoartritisa i promena na kostima uzrokovanih krvnim poremećajima. Međutim, nijedna od ovih bolesti pojedinačno, nije mogla da bude direktan uzrok smrti ovih individua. Posmatrajući podatke dobijene antropološkom analizom, možemo zaključiti da su one umrle verovatno prirodnom smrću, a ukoliko se uzmu u obzir još neke činjenice (način na koji su npr. individue iz groba 1 sahranjene, relativno dug životni vek i odsustvo ozbiljnijih oboljenja i markera okupacionog stresa) i da su imale zdrav i kvalitetan život. Na kraju ostaje jedino nada da će nam nastavak iskopavanja na ovom lokalitetu pružiti više informacija o kasnoantičkom stanovništvu u tom delu Srema.
AB  - The aim of this study was the anthropological analysis of seven individuals from Late Roman period which were excavated in necropolis in Šid. Skeletal remains were incomplete, fragmentary and decomposed, so we couldn't manage to determinate sex and age of each individual (one senilis male, one maturus male, one adult male, one maturus female, two adult females, and one juvenilis I, unknown sex). To get a complete anthropological picture of buried individuals, detailed descriptions of individual skeletal remains for each grave were given. The description comprehended: preservation and completeness of skeletal remains, sex and age estimation, stature estimation paleopathological finds, nonmetric skeletal traits and skeletal markers of occupational stress. Dental analysis showed presence of caries, attrition and periodontal disorders. A careful observation of skeletal remains demonstrated that these deceased suffered of joint diseases and hematological disorders. In consideration of all these real existences these people buried here, were health and led a quiet and wealthy life.
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Kasnoantička nekropola Beljnjača u Šidu antropološka analiza
T1  - The late Roman necropolis Beljnjača in Šid anthropological analysis
EP  - 188
IS  - 58
SP  - 175
DO  - 10.2298/STA0858175M
UR  - conv_705
ER  - 
@article{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2008",
abstract = "Tokom zaštitnih arheoloških istraživanja 1997. i 1998. na lokalitetu Beljnjača u Šidu, otkriven je deo kasnoantičke nekropole, datovane u 4. vek (vidi članak S. Pop-Lazića u ovom broju Starinara). Antropološkom analizom smo obuhvatili ukupno sedam osoba: skeletni ostaci tri osobe pronađeni su 1997. neposredno uz sarkofag oštećen pljačkom (grob 1), a ostaci još četiri osobe pronađeni su 1998. godine; pol je ostao nepoznat u slučaju jedne juvenilne osobe, a kod ostalih je utvrđen, to su tri muškarca i tri žene (sl. 1-4; Table I-V). Pored opisanih metoda za utvrđivanje polne pripadnosti i individualne starosti, detaljno su antropološki analizirani skeletni ostaci što podrazumeva: utvrđivanje stepena očuvanosti kostiju, polne i starosne pripadnosti (Tabla IV - sl. 1 i 2), telesne visine, morfoloških i metričkih elemenata na kranijalnom i postkranijalnom skeletu (Tabele 1 i 2), zatim paleopatološke nalaze (Tabla I, Tabla III - sl. 1-3, Tabla IV - sl. 3) epigenetske karakteristike (Tabla I - sl. 1-3, Tabla II - sl. 1), markere okupacionog stresa (Tabla II - sl. 2) i uzimanje uzoraka za analizu DNK individua iz groba 1 (Tabla II - sl. 3, Tabla III - sl. 4, Tabla IV - sl. 4) u cilju ispitivanja njihove međusobne srodnosti. Analiza zuba je pokazala prisustvo karijesa, abrazije i parodontopatije (Tabla V - sl. 1). Na skeletnim ostacima uočeni su tragovi osteoartritisa i promena na kostima uzrokovanih krvnim poremećajima. Međutim, nijedna od ovih bolesti pojedinačno, nije mogla da bude direktan uzrok smrti ovih individua. Posmatrajući podatke dobijene antropološkom analizom, možemo zaključiti da su one umrle verovatno prirodnom smrću, a ukoliko se uzmu u obzir još neke činjenice (način na koji su npr. individue iz groba 1 sahranjene, relativno dug životni vek i odsustvo ozbiljnijih oboljenja i markera okupacionog stresa) i da su imale zdrav i kvalitetan život. Na kraju ostaje jedino nada da će nam nastavak iskopavanja na ovom lokalitetu pružiti više informacija o kasnoantičkom stanovništvu u tom delu Srema., The aim of this study was the anthropological analysis of seven individuals from Late Roman period which were excavated in necropolis in Šid. Skeletal remains were incomplete, fragmentary and decomposed, so we couldn't manage to determinate sex and age of each individual (one senilis male, one maturus male, one adult male, one maturus female, two adult females, and one juvenilis I, unknown sex). To get a complete anthropological picture of buried individuals, detailed descriptions of individual skeletal remains for each grave were given. The description comprehended: preservation and completeness of skeletal remains, sex and age estimation, stature estimation paleopathological finds, nonmetric skeletal traits and skeletal markers of occupational stress. Dental analysis showed presence of caries, attrition and periodontal disorders. A careful observation of skeletal remains demonstrated that these deceased suffered of joint diseases and hematological disorders. In consideration of all these real existences these people buried here, were health and led a quiet and wealthy life.",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Kasnoantička nekropola Beljnjača u Šidu antropološka analiza, The late Roman necropolis Beljnjača in Šid anthropological analysis",
pages = "188-175",
number = "58",
doi = "10.2298/STA0858175M",
url = "conv_705"
}
Miladinović-Radmilović, N.. (2008). Kasnoantička nekropola Beljnjača u Šidu antropološka analiza. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(58), 175-188.
https://doi.org/10.2298/STA0858175M
conv_705
Miladinović-Radmilović N. Kasnoantička nekropola Beljnjača u Šidu antropološka analiza. in Starinar. 2008;(58):175-188.
doi:10.2298/STA0858175M
conv_705 .
Miladinović-Radmilović, Nataša, "Kasnoantička nekropola Beljnjača u Šidu antropološka analiza" in Starinar, no. 58 (2008):175-188,
https://doi.org/10.2298/STA0858175M .,
conv_705 .

Polna i starosna struktura dečijih individua sahranjenih na srednjovekovnoj nekropoli na lokalitetu 85 u Sremskoj Mitrovici

Miladinović-Radmilović, Nataša

(Srpsko arheološko društvo, Beograd, 2008)

TY  - JOUR
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2008
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/110
AB  - Fizičko-antropološkom analizom obuhvaćen je osteološki materijal dečijih individua iz 77 grobova, otkrivenih u periodu 2003-2005. na lokalitetu 85 u Sremskoj Mitrovici. Analiza skeletnih ostataka iz svakog Groba obuhvata: u slove nalaza, stepen očuvanosti kostiju, polnu i starosnu pripadnost i paleopatološke nalaze. Stepen očuvanosti koštanih ostataka odgovara drugoj kategoriji - dobro očuvan nekompletan skelet. Od 119 dečijih individua 17 je muškog, a 19 ženskog pola, dok u 83 slučaja pol nije utvrđen. Zastupljene su Gotovo sve starosne kategorije. Na osteološkom materijalu su vidljivi tragovi povreda kostiju, anomalija u razvoju skeleta, bolesti zglobova, promena na kostima uzrokovanih krvnim poremećajima i metaboličkih bolesti. Dat je opis i mogućih oboljenja koja ne ostavljaju traga na kostima, kao jedan od mogućih uzroka smrti.
AB  - The study analyses 119 children from 77 graves (dating 13th-14th century), which were excavated during 2003-2005, in Sremska Mitrovica (Site 85) (fig. 1). The skeletal remains are incomplete and fragmentary, so we can establish the sex of only 36 children (17 males and 19 females) by using morphological and metrical methods (table 1). We can estimate age at death for 105 children. We also try to determinate the cause of death. Although, the children usually suffer from skeletal injuries followed by infections (pl. I/1-2), congenital anomalies (pl. I/3), joint diseases (pl. I/4), hematological disorders (anemia, porotic hyperostosis, cribra orbitalia, cribra femora, cribra humera) (pls. I/5-8; II/1-7) and metabolic diseases, the main cause of death is physiological and the organic weakness of infants, genetic and other progressive anomalies, poor sanitary conditions, inadequate nutrition and infections.
PB  - Srpsko arheološko društvo, Beograd
T2  - Glasnik Srpskog arheološkog društva
T1  - Polna i starosna struktura dečijih individua sahranjenih na srednjovekovnoj nekropoli na lokalitetu 85 u Sremskoj Mitrovici
T1  - Analysis of the sex and age of children buried at the mediaeval cemetery site 85 in Sremska Mitrovica
EP  - 456
IS  - 24
SP  - 445
UR  - conv_247
ER  - 
@article{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2008",
abstract = "Fizičko-antropološkom analizom obuhvaćen je osteološki materijal dečijih individua iz 77 grobova, otkrivenih u periodu 2003-2005. na lokalitetu 85 u Sremskoj Mitrovici. Analiza skeletnih ostataka iz svakog Groba obuhvata: u slove nalaza, stepen očuvanosti kostiju, polnu i starosnu pripadnost i paleopatološke nalaze. Stepen očuvanosti koštanih ostataka odgovara drugoj kategoriji - dobro očuvan nekompletan skelet. Od 119 dečijih individua 17 je muškog, a 19 ženskog pola, dok u 83 slučaja pol nije utvrđen. Zastupljene su Gotovo sve starosne kategorije. Na osteološkom materijalu su vidljivi tragovi povreda kostiju, anomalija u razvoju skeleta, bolesti zglobova, promena na kostima uzrokovanih krvnim poremećajima i metaboličkih bolesti. Dat je opis i mogućih oboljenja koja ne ostavljaju traga na kostima, kao jedan od mogućih uzroka smrti., The study analyses 119 children from 77 graves (dating 13th-14th century), which were excavated during 2003-2005, in Sremska Mitrovica (Site 85) (fig. 1). The skeletal remains are incomplete and fragmentary, so we can establish the sex of only 36 children (17 males and 19 females) by using morphological and metrical methods (table 1). We can estimate age at death for 105 children. We also try to determinate the cause of death. Although, the children usually suffer from skeletal injuries followed by infections (pl. I/1-2), congenital anomalies (pl. I/3), joint diseases (pl. I/4), hematological disorders (anemia, porotic hyperostosis, cribra orbitalia, cribra femora, cribra humera) (pls. I/5-8; II/1-7) and metabolic diseases, the main cause of death is physiological and the organic weakness of infants, genetic and other progressive anomalies, poor sanitary conditions, inadequate nutrition and infections.",
publisher = "Srpsko arheološko društvo, Beograd",
journal = "Glasnik Srpskog arheološkog društva",
title = "Polna i starosna struktura dečijih individua sahranjenih na srednjovekovnoj nekropoli na lokalitetu 85 u Sremskoj Mitrovici, Analysis of the sex and age of children buried at the mediaeval cemetery site 85 in Sremska Mitrovica",
pages = "456-445",
number = "24",
url = "conv_247"
}
Miladinović-Radmilović, N.. (2008). Polna i starosna struktura dečijih individua sahranjenih na srednjovekovnoj nekropoli na lokalitetu 85 u Sremskoj Mitrovici. in Glasnik Srpskog arheološkog društva
Srpsko arheološko društvo, Beograd.(24), 445-456.
conv_247
Miladinović-Radmilović N. Polna i starosna struktura dečijih individua sahranjenih na srednjovekovnoj nekropoli na lokalitetu 85 u Sremskoj Mitrovici. in Glasnik Srpskog arheološkog društva. 2008;(24):445-456.
conv_247 .
Miladinović-Radmilović, Nataša, "Polna i starosna struktura dečijih individua sahranjenih na srednjovekovnoj nekropoli na lokalitetu 85 u Sremskoj Mitrovici" in Glasnik Srpskog arheološkog društva, no. 24 (2008):445-456,
conv_247 .

Nova nekropola Seobe naroda iz Singidunuma antropološka analiza

Miladinović-Radmilović, Nataša

(Arheološki institut, Beograd, 2007)

TY  - JOUR
AU  - Miladinović-Radmilović, Nataša
PY  - 2007
UR  - http://rai.ai.ac.rs/handle/123456789/86
AB  - Tokom zaštitnih arheoloških istraživanja 2006. u Beogradu otkrivena je nova četvrta po redu, nekropola Seobe naroda, datovana u sredinu 5. veka. Antropološkom analizom smo obuhvatili tri osobe koje su pripadale germanskom kulturnom horizontu (Sl. 2). U pitanju su dve osobe muškog i jedna osoba ženskog pola. Pored opisanih metoda za utvrđivanje polne pripadnosti i individualne starosti, data je detaljna antropološka analiza skeletnih ostataka, koja je obuhvatala: stepen očuvanosti kostiju, polnu i starosnu pripadnost (Tabela 8), telesnu visinu (Tabela 7), morfološke i metričke elemente na kranijalnom i postkranijalnom skeletu (Tabele 1-6), kranijalne indekse (Sl. 1 i 3; Tabele 1 i 2), analizu zuba (Sl. 4; Tabla I-Sl. 1-4 i Tabla III-Sl. 1-3), paleopatološke nalaze (Tabla II-Sl. 1-5; Tabla III-Sl.4 Tabla IV i Tabla V) i markere okupacionog stresa (Tabla V-Sl. 6 i Tabla VI). Rezultati antropološke analize se u velikoj meri poklapaju sa rezultatima dobijenim prilikom ispitivanja skeletnih ostataka iz germanskih grobova pronađenih na nekropoli u Sirmijumu (iskopavane 2003-2005). Kranioskopske analize potvrdile su sličnost i sa skeletima pronađenim na nekropoli u Singidunumu (iskopavane 1991-1993) i Viminacijumu (iskopavane 1979-1985). Analiza zuba je pokazala prisustvo karijesa, abrazije, cisti i parodontopatije. Na skeletnim ostacima uočeni su tragovi povreda, sraslih fraktura hioidne kosti (mogući neuspeli pokušaj davljenja) i radijusa bolesti zglobova i promena na kostima uzrokovane poremećajima u cirkulaciji. Međutim, nijedna od ovih bolesti, samostalno, nije mogla da bude direktan uzrok smrti ovih individua. Posmatrajući podatke dobijene antropološkom analizom, možemo jedino da zaključimo da su ove individue verovatno umrle prirodnom smrću. Paleopatološki nalazi i markeri okupacionog stresa potvrdili su sumnje arheologa da su ovde zaista sahranjena dva germanska ratnika, a možda i dva konjanika. Za osobu sahranjenu u Grobu 2 imamo direktnu potvrdu na samom osteološkom materijalu da je bila konjanik. Problem je kod druge individue, iz Groba 1, kojoj nedostaju karlične kosti i kosti donjih ekstremiteta koje su od neprocenjive vrednosti kada se posmatraju ovakve aktivnosti kod neke individue. Međutim, to što ove kosti u materijalu nedostaju, ne znači da ona, takođe, nije mogla da bude konjanik, tim pre što je reč o dva ratnika koja su živela u isto vreme i pripadala istom kulturnom horizontu. Na kraju, ostaje, jedino nada, da će nam nastavak iskopavanja novih lokaliteta, na teritoriji grada Beograda, Sremske Mitrovice, Kostolca i šire, dati pravu sliku o periodu seobe naroda na teritoriji Srbije.
AB  - The aim of this study was the anthropological analysis of three German individuals from migration period which were excavated in new, fourth necropolis in Belgrade. Although, skeletal remains were incomplete and fragmentary, we managed to determinate sex and age of each individual (two male and one female adults). To get a complete anthropological picture of buried individuals detailed descriptions of individual skeletal remains for each grave were given. The description comprehended: preservation and completeness of skeletal remains, sex and age estimation, stature estimation dental record, paleopathological finds and skeletal markers of occupational stress. Dental analysis showed presence of caries, attrition, abscess cavities and periodontal disorders. A careful observation of skeletal remains demonstrated that these deceased suffered of bone injuries and fractures joint diseases and circulatory disorders. The markers of occupational stress noticeable on the bones indicated that these two men were probably warriors (one of them was possibly even horseman).
PB  - Arheološki institut, Beograd
T2  - Starinar
T1  - Nova nekropola Seobe naroda iz Singidunuma antropološka analiza
T1  - The new necropolis of the Great migration from Singidunum anthropological analysis
EP  - 347
IS  - 57
SP  - 325
DO  - 10.2298/STA0757325M
UR  - conv_654
ER  - 
@article{
author = "Miladinović-Radmilović, Nataša",
year = "2007",
abstract = "Tokom zaštitnih arheoloških istraživanja 2006. u Beogradu otkrivena je nova četvrta po redu, nekropola Seobe naroda, datovana u sredinu 5. veka. Antropološkom analizom smo obuhvatili tri osobe koje su pripadale germanskom kulturnom horizontu (Sl. 2). U pitanju su dve osobe muškog i jedna osoba ženskog pola. Pored opisanih metoda za utvrđivanje polne pripadnosti i individualne starosti, data je detaljna antropološka analiza skeletnih ostataka, koja je obuhvatala: stepen očuvanosti kostiju, polnu i starosnu pripadnost (Tabela 8), telesnu visinu (Tabela 7), morfološke i metričke elemente na kranijalnom i postkranijalnom skeletu (Tabele 1-6), kranijalne indekse (Sl. 1 i 3; Tabele 1 i 2), analizu zuba (Sl. 4; Tabla I-Sl. 1-4 i Tabla III-Sl. 1-3), paleopatološke nalaze (Tabla II-Sl. 1-5; Tabla III-Sl.4 Tabla IV i Tabla V) i markere okupacionog stresa (Tabla V-Sl. 6 i Tabla VI). Rezultati antropološke analize se u velikoj meri poklapaju sa rezultatima dobijenim prilikom ispitivanja skeletnih ostataka iz germanskih grobova pronađenih na nekropoli u Sirmijumu (iskopavane 2003-2005). Kranioskopske analize potvrdile su sličnost i sa skeletima pronađenim na nekropoli u Singidunumu (iskopavane 1991-1993) i Viminacijumu (iskopavane 1979-1985). Analiza zuba je pokazala prisustvo karijesa, abrazije, cisti i parodontopatije. Na skeletnim ostacima uočeni su tragovi povreda, sraslih fraktura hioidne kosti (mogući neuspeli pokušaj davljenja) i radijusa bolesti zglobova i promena na kostima uzrokovane poremećajima u cirkulaciji. Međutim, nijedna od ovih bolesti, samostalno, nije mogla da bude direktan uzrok smrti ovih individua. Posmatrajući podatke dobijene antropološkom analizom, možemo jedino da zaključimo da su ove individue verovatno umrle prirodnom smrću. Paleopatološki nalazi i markeri okupacionog stresa potvrdili su sumnje arheologa da su ovde zaista sahranjena dva germanska ratnika, a možda i dva konjanika. Za osobu sahranjenu u Grobu 2 imamo direktnu potvrdu na samom osteološkom materijalu da je bila konjanik. Problem je kod druge individue, iz Groba 1, kojoj nedostaju karlične kosti i kosti donjih ekstremiteta koje su od neprocenjive vrednosti kada se posmatraju ovakve aktivnosti kod neke individue. Međutim, to što ove kosti u materijalu nedostaju, ne znači da ona, takođe, nije mogla da bude konjanik, tim pre što je reč o dva ratnika koja su živela u isto vreme i pripadala istom kulturnom horizontu. Na kraju, ostaje, jedino nada, da će nam nastavak iskopavanja novih lokaliteta, na teritoriji grada Beograda, Sremske Mitrovice, Kostolca i šire, dati pravu sliku o periodu seobe naroda na teritoriji Srbije., The aim of this study was the anthropological analysis of three German individuals from migration period which were excavated in new, fourth necropolis in Belgrade. Although, skeletal remains were incomplete and fragmentary, we managed to determinate sex and age of each individual (two male and one female adults). To get a complete anthropological picture of buried individuals detailed descriptions of individual skeletal remains for each grave were given. The description comprehended: preservation and completeness of skeletal remains, sex and age estimation, stature estimation dental record, paleopathological finds and skeletal markers of occupational stress. Dental analysis showed presence of caries, attrition, abscess cavities and periodontal disorders. A careful observation of skeletal remains demonstrated that these deceased suffered of bone injuries and fractures joint diseases and circulatory disorders. The markers of occupational stress noticeable on the bones indicated that these two men were probably warriors (one of them was possibly even horseman).",
publisher = "Arheološki institut, Beograd",
journal = "Starinar",
title = "Nova nekropola Seobe naroda iz Singidunuma antropološka analiza, The new necropolis of the Great migration from Singidunum anthropological analysis",
pages = "347-325",
number = "57",
doi = "10.2298/STA0757325M",
url = "conv_654"
}
Miladinović-Radmilović, N.. (2007). Nova nekropola Seobe naroda iz Singidunuma antropološka analiza. in Starinar
Arheološki institut, Beograd.(57), 325-347.
https://doi.org/10.2298/STA0757325M
conv_654
Miladinović-Radmilović N. Nova nekropola Seobe naroda iz Singidunuma antropološka analiza. in Starinar. 2007;(57):325-347.
doi:10.2298/STA0757325M
conv_654 .
Miladinović-Radmilović, Nataša, "Nova nekropola Seobe naroda iz Singidunuma antropološka analiza" in Starinar, no. 57 (2007):325-347,
https://doi.org/10.2298/STA0757325M .,
conv_654 .